الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
205
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 60 و 61 لغت طاغوت : مبالغهء طاغى ، بسيار سركش . هر چه جز خدا پرستش شود ، طاغوت است كه گاهى هم بت ناميده مىشود و گاهى هم از اعمال پليد شيطانى شمرده مىشود . هر كس كه بر خلاف حكم خدا حكم كند ، طاغوت خوانده مىشود . ضلال : هلاك شدن بخاطر انحراف از راه راست و طريق هدايت . براى اين كلمه مشتقاتى است كه در همهء آنها همين نكته وجود دارد و در سوره بقره ، ذيل « وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ » ( آيه 26 ) شرح دادهايم . تعالوا : اصل اين كلمه از « علو » است ، هر گاه به كسى بگويند : « تعال » يعنى بسوى من به بالا بيا . پس تعالوا يعنى بالا بياييد . يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُوداً : يعنى از تو اعراض مىكنند . اين فعل ممكن است متعدى هم به كار رود مثل : « صددته عن فلان » يعنى او را از فلان چيز منع كردم . نظير اينكه مىگويند : « رجعت انا و رجعت غيرى » يعنى رجوع كردم من و رجوع دادم غير خود را . اعراب صدوداً : مفعول مطلق تاكيدى مثل « كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى تَكْلِيماً » ( سوره نساء 164 ) يعنى سخن خدا با موسى ، حقيقة سخن بود نه اينكه به چيزى مثل سخن بود . برخى گفتهاند يعنى : « تكليماً شريفاً عظيما » ( سخن گفتنى شريف و عظيم ) در اين صورت مفعول مطلق نوعى خواهد بود بنا بر اين در بارهء آيه مورد بحث مىتوان گفت : يصدون عنك صدوداً عظيما »