الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

28

تفسير مجمع البيان (فارسى)

5 - انجام مناسك حج در روايت چهارمى كه از ابن عباس در دست است « كلماتى » كه ابراهيم عليه السلام درباره آنها مورد امتحان خداوند قرار گرفته است بانجام مناسك حج تفسير گرديده است . 6 - مواجهه با ستاره پرستان تا مهاجرت حسن ميگويد : « منظور از « كلمات » واقع در آيه اين است كه خداوند ابراهيم عليه السلام را به اين جهات آزمايش كرد : در ميان ستاره پرستان و خورشيد پرستان و ماه پرستان قرار گرفت به ذبح فرزند خود مأموريّت يافت بعملى كردن ختنه در ميان امت خويش مأمور گرديد ، بميان آتش افكنده شد و بمهاجرت از وطن خود مأمور گشت . و او در تمام اين موارد از آزمايش به خوبى در آمد » . 7 - انتخاب بامامت و ساختن كعبه . . . مجاهد ميگويد منظور از « كلمات » اين است كه خداوند متعال ابراهيم عليه السلام را بمطالبى كه از همين آيه و آيات بعد از آن استفاده مىشود از قبيل : « انتخاب او بامامت و ساختن خانهء كعبه » و وصيت او فرزندان خود را برعايت اسلام » امتحان فرمود . 8 - كليهء تكاليف ابو على جبائى ميگويد : منظور از « كلمات » « كليه تكاليف عقليه و شرعيه‌اى است كه خداوند ابراهيم عليه السلام را به آنها مكلّف نمود » . مؤلف : كليّهء اقوالى كه ذكر گرديد از آيه احتمال ميرود . 9 - نام پنج تن عليه السلام شيخ بزرگوار صدوق ره در كتاب « نبوت » از مفضل بن عمر نقل مىكند كه وى ميگويد : از حضرت صادق عليه السلام پرسيدم منظور از كلماتى كه در آيه « و اذا ابتلى