ظرفيت ها و آثار و نتايج آيا عبادات شرعى و سيروسلوك فقهى اين ظرفيت را دارد كه آدمى را به اوج قله عرفان و شهود برساند يا نه اين عبادات شرعى فقط انسان را تا اندازه اى با راه آشنا مى سازد و ممكن است آدميان را به دامنه هايى ازحقيقت برساند . ؟ اما رسيدن به قله معرفت راه و رسم ديگرى دارد . جواب اين پرسش مثبت است . حتماً عبادات شرعى اين گنجايش و ظرفيت را دارند در صورتى كه به روح ومحتوا و شرايط آن توجه شود وسالك به اسرارى كه در آن نهفته نظر تيز بين داشته باشد . براى اثبات اين مدعا بايد نگاهى به جايگاه آثار و رهيافت هاى عبادات شرعى از منظر قرآن و روايات دينى داشته باشيم . 1 ) اين عبادات از نظر قرآن مىتواند روح و حتى جسم آدمى را تحت تاثير عميق خود قرار دهند : « محمد رسول الله و الذين معه اشداء على الكفار رحماء بينهم تراهم ركعاً سجداً يبتغون فضلا من الله و رضواناً سيماهم فى وجوههم من اثر السجود ذالك مثلهم فى التوراة و مثلهم فى الانجيل كزرع اخرج شطئه فازره فاستعلظ فاستوى على سوقه يعجب الزراع ليغيظ بهم الكفار وعدالله الذين امنوا و عملوا الصالحات منهم مغفرة واجراً عظيماً . ( فتح / 29 ) » محمد فرستاده خداست و كسانى كه با او هستند در برابر كفار سرسخت و شديد و در ميان خود مهربانند ، پيوسته آنها را در حال ركوع و سجود مى بينى . آنها همواره فضل خدا و رضاى او را مى طلبند . نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است . اين توصيف آنها در تورات است و توصيف آنها در انجيل . همانند زراعتى است كه جوانه هاى خود را خارج ساخته ، سپس به تقويت آن پرداخته تا محكم شده و بر پاى خود ايستاده است و به قدرى نمو و رشد كرده اند كه زارعان را به شگفتى وامى دارد اين براى آن است كه كافران را به خشم آورد ، خداوند كسانى از آنها را كه ايمان آورده اند و عمل صالح انجام داده اند وعده آمرزش و اجر بزرگى داده است . اين آيه شريفه يكى از جامع ترين آيات قرآنى است كه دورنماى كلى و درعين حال روشن از كارايى عبادت شرعى را بيان نموده است و شعاع تاثيرگذارى آن و بستر ايجاد شده توسط اين سيروسلوك قرآنى را به نحو احسن تبيين فرموده است . اين آثار يك شرط اساسى دارد و آن معيت با پيامبر صلى الله عليه و آله مى باشد ، كه روشن است منظور معيت فيزيكى