متخلص به نير - صاحب ديوان آتشكده - آموخت . در سن 26 سالگى به نجف اشرف هجرت كرده و در سى سالگى به درجه اجتهاد رسيد . قاضى شاگردان برجسته بسيارى را به جهان اسلام تقديم كرد . آيات عظام علامه طباطبايى ، سيد محمد حسن الاهى ، شيخ محمد تقى آملى ، محمد تقى بهجت ، شيخ على محمد بروجردى ، سيد حسن مسقطى ، سيد عبدالكريم كشميرى ، حاج ميرزا ابراهيم سيستانى ، شيخ عباس هاتف قوچانى ، سيد عباس كاشانى ، شيخ على قسام ، سيد هاشم حداد ، مرندى ، مرتضى مدرسى چاردهى ، از جمله اين تربيت يافتگان مى باشند . « 1 » ايشان در جوانى حاشيه ايى بركتاب ارشاد شيخ مفيد نوشتند و نيز نگارش تفسيرى از قران مجيد را آغاز كرد ، اما با رسيدن به آيه كريمه « قل الله ثم ذرهم » « 2 » از ادامه اين كار دست برداشت . شاگرد ايشان علامه طباطبايى با تفسيرالميزان ادامه دهنده شيوه ايشان در اين زمينه گرديدند . قاضى در زمينه لغات و اشعار عربى فردى مهارت داشتند . با اينكه آذرى زبان بودند اما حدود 40 هزار واژه عربى را حفظ كرده و به زبان عربى شعر مى سرودند . به گونه ايى كه ادباى برجسته عرب تشخيص نمى دادند كه سراينده اين شعر عرب است يا عجم است . « 3 » مقام معنوى آيت الله قاضى سيد قاضى در معنويات و مقامات اخلاقى شاخصه هاى برجسته ايى داشتند . استقامت در راه و روش سلوك و جوانمردى از جمله اين شاخصه مى باشد . « او . . . دانشمند و مجتهدى متقى است و متخلقى فاضل و پرهيزگار مى باشد . ده ها سال ميان ما و آن جناب دوستى و معاشرت بود در طول اين مدت وى را در روش خويش استوار و در خوى و خصلت جوانمرد و در ذات و فطرت بزرگوار يافتم . . . » « 4 » تلاش براى تدريس علوم و امور حقيقى به افراد شايسته از ديگر شاخصه هاى وى مىباشد . « . . . از اين گونه امورحقيقى هرچه هست از مرحوم آقاى قاضى داريم . چه آن را كه در زمان حياتش از ايشان تعليم گرفتيم و چه آن را كه خودمان داريم . از مرحوم قاضى گرفتيم . » « 5 » عرفان الهى از جمله برجسته ترين شاخصه اين مرد الهى مى باشد ، تا جايى كه برخى او را بى همتا در اين عرصه دانستند . « از صدر اسلام تا به حال عارفى به جامعيت مرحوم قاضى نيامده است . » « 6 »

--> ( 1 ) - سعيدى مهر ، محمد سعيد ، آموزش كلام اسلامى ، قم ، مركز جهانى علوم اسلامى ، قم ، نشر طه ، 1377 ، ص 149 ، ص 126 ( 2 ) - جوادى آملى ، عبدالله ، ادب توحيدى انبياء در قران ، چ 2 ، قم ، نشر اسراء ، 1390 ، ص 63 ( 3 ) - صافى گلپايگانى ، لطف الله ، تجلى توحيد در نظام امامت ، تهران ، موسسه الامام المهدى ، 1361 ، ص 7 ( 4 ) - روحانى نژاد ، حسين ، بحر خروشان ، تهران ، كانون انديشه جوان ، 1386 ، ص 27 ( 5 ) - مهرتابان ، ص 18 ( 6 ) - انعام ، 9