تبحر زياد به علم فقه و تفسيرو ديگر علوم ظاهرى دينى از ديگر مراتب علمى و امتيازات اين عارف بود . وى در منزل خود چند دوره فقه را براى شاگردان تدريس نمودند . « 1 » سيد قاضى همچنين آگاه به علم حروف خاصه درباره خواص و آثار حروف مقطعه اوائل سوره‌هاى قران بود . « پدر من - سيد محمد مهدى قاضى فرزند ارشد - بارها مى فرمود كه انسان بايد صعود برزخى پيدا كند تا به اسرار حروف و كلمات و حقايق اشياء دست پيدا كند و از اين حالت طبيعى و عادى مردم متعارف به در آيد . » « 2 » سيد قاضى داراى مقامات عاليه و صاحب مكاشفات و كرامات پنهان و آشكارى بود . « ايشان عجيب مردى بودند و شاگردهاى بسيارى تربيت كردند . . . او داراى مكاشفات خيلى قوى بود و افزون بر اين كمالات شهودى و عرفانى و سير و سلوكش بود . » « 3 » ايشان به عنوان وسيله ايى ارزشمند در بر طرف شدن اندوه و حل مشكلات مومنين بودند . « او مردى الهى وملكوتى بود اهل اين زمين نبود . ما هر هم و غمى از امور دنيا و معنويات داشتيم وقتى پيش آقاى قاضى مى رفتيم بر طرف مى شد . » « 4 » توحيد در حيات الهى آيت الله قاضى آيت الله قاضى طباطبايى عارفى بود كه در مقام توحيد آثار و نشانه هاى گرانبهايى را نمايان ساخت . ايشان در وصيتنامه خود عمده ترين مسأله اخروى را توحيد دانسته و شرح مىدهند . « 5 » امام خمينى در اينباره فرمودند : « قاضى كوهى بود از عظمت و مقام توحيد . » « 6 » همچنين از شاگر برجسته ايشان كه مرجع و جانشين قاضى بود نقل شده است : « درياى مواج از توحيد و معارف الاهى بود . » « 7 » ايشان در مقام توحيد فانى بودند . « قاضى توحيد مجسم و فانى در توحيد بود . » « 8 » توحيد در ذات و صفات مقام توحيد در ذات خداوند و و جود واجب الوجود ، از شاخصه هاى عرفان قاضى است . ذات خداوند با اسماء و صفات باريتعالى ارتباط دارد و آنچه كه در خلقت آدم و عالم و موثر در تدبير شئون اين عالم مى باشد و در بقاء و ادامه حيات آن اثر دارد . در اين مكتب اسماء و صفات و ذات به گونه ايى واجب الوجود با هم اتحاد دارند . عبوديت انسان هم به سوى اين اتحاد جهت دارد . در عرفان قاضى ذات خداوندى بالاتر از توصيف است و سيطره بر اسماء و صفات دارد . همه اسماء و صفات به ذات بر مى گردند و مقصود و مبداء و منتها ذات است . غايه الامر از راه صفات ، ما در « وجهت وجهى للذى فطر السماوات و الارض » « 9 » روى خود را

--> ( 1 ) - مهر تابان ، ص 17 ( 2 ) - آقا بزرگ تهرانى ، طبقات اعلام شيعه ، قسم الرابع از جزء اول در اعلام قرن رابع عشر ، مشهد ، نشر دارالمرتضى ، 1404 هق ، ص 1565 ( 3 ) - حسن زاده آملى ، حسن ، در آسمان معرفت ، قم ، نشر تشيع ، چ 2 ، 1375 ، ص 29 ( نقل علامه طباطبايى ) ( 4 ) - موسسه فرهنگى مطالعاتى شمس الشموس ، عطش ، تهران ، انتشارات موسسه فرهنگى مطالعاتى شمس الشموس ، چ 3 ، 1383 ، ص 335 ، ( نقل از سيد هاشم حداد ) ( 5 ) - حسينى طهرانى ، محمد حسين ، مهر تابان ، شر باقرالعلوم ، تهران ، بىتا ، ص 16 ( 6 ) - حسن زاده آملى ، حسن ، در آسمان معرفت ، قم ، نشر تشيع ، چ 2 ، 1375 ، ص 53 ( 7 ) - در آسمان معرفت ، پيشين ، ص 83 و 84 ( 8 ) - نويسندگان ، صلح كل ، تهران ، موسسه فرهنگى شمس الشموس ، 1382 ، ص 59 ( 9 ) - هاشميان ، هادى ، درياى عرفان ، قم ، موسسه فرهنگى طه ، 1379 ، ص 118 ( متن وصينامه )