جمعى از نويسندگان

490

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

سلوك سالك داشته باشد كه اوّل چيزى كه از اين عظمت براى سالكان ظاهر مىشود توحيد أفعال و بعد از آن توحيد صفات و بعد از آن توحيد ذات است . وَ بِجَلَالِ وَجْهِكَ الْكَرِيمِ أَكْرَمِ الْوُجُوه . . . مرحوم قاضى ميگويد : إسم جلال ، رهبت و ترس در دل سالك ايجاد مىكند و چون ترس همراه اميد پسنديده است لذا جلال وجه را به إسم اكرام يعنى « أكرم الوجوه » مقرون مىكند تا در سالك تأثير رغبت گذارد تا رحمت با خشيت در دل يك جا جمع شود . وَ بِقُوَّتِكَ الَّتِى تُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِك . . . اگر قوّت و قدرت در اينجا مقام ذات باشد يعنى به قدرت نامنتهاى حقّ ، آسمانها و زمين نگه داشته شدند و اگر منظور ظهور قوّت و قدرت باشد كه همان إسم الهى است آنوقت منظور آنست به ظهور قوّت الهى در كائنات ، عالم نگه داشته شده كه اين ظهور ، إسم الهى و حادث است آنوقت معناى دقيق آنست كه ذات مُتعالى با ظهور قوّتش در تار و پود كائنات ، عالم را نگه داشته ؛ و مرحوم قاضى تعبير بلندى دارد و آن اينكه : منظور قوّتى كه خداوند در حقيقت محمدى و انوار اهل بيت او ( عليهم السّلام ) ظاهر گردانيده عوالم هستى نگه داشته شده ، كه براى سخن بلند ايشان توضيح مختصرى داده مىشود . تجلّى بعض أسماء در قوس نزول و تخلّق به بعض ديگر در قوس صعود در ذات معصومين قبلًا گفته شد كه پيامبر خاتم و اهل بيت او ( عليهم السّلام ) در قوس صعود مُتخلّق به أسماء حُسنا شدند لذا همگى أسماء عينى خداوند هستند و گفته شد أسماء همگى حادثاند ، منظور از تخلّق آنست كه در اثر بندگى و اطاعتِ خداوند يا در اثر معاشرت نيك با بندگان خدا ، أسماءِ كمالىِ خاصّ در آنها ظاهر مىشود مثل : زيادت علم ( وَ قُل رَّبِ زِدْنىِ عِلْماً ) يا تجلّى إسم ( الهادى ) در پيامبر و امام براى هدايت خلق ، إسم الغفور ( گذشت كننده ) ، الشكور ( قدر دادن ) ، كريم الصّفح ( با بزرگوارى چشم پوشى كردن ) ، الجواد ( بسيار جود و بخشش داشتن ) و . . . اين در قوس صعود . امّا انوار اهل بيت ( عليهم السّلام ) كه قبل از خلقت ، آفريده شدند كه در مجامع روائى آمده كه نور اهل بيت ( عليهم السّلام ) قبل از آفرينش ديگر موجودات آفريده شدند « 1 » در اينجا بايد گفت كه أسماء كمالى و تجليّات الهى مثل إسم العليم القدير القوىّ الحىّ المجيد البهىّ و مانند آن ، انوار آنها مقرون به اين أسماء و تجليّات آفريده شدند آنوقت ميتوان گفت كه اگر به إسم

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 25 ، ص 336 .