مَعدنِ انوارِ پروردگار ، بزرگ عارفِ جامعِ همروزگار ، آيت الله سيد ميرزا على طباطبايى تبريزى - نَفَعَنااللهُ وَالمُسلِمينَ مِنْ بَرَكاتِ عُلُومِه - به نظاره نشستن . اشارت‌ها و بشارت‌ها شايد بتوان دانسته‌هاى ديگران از آن بزرگمردِ وادى عرفان ، و نيز اشاراتِ پيدا و نهانِ حضرت ايشان را ، در عناوينى چند - در مقوله‌ى نماز - چُنين نمايانْد : 1 . نماز ؛ 2 . تعقيباتِ نماز ؛ 3 . نماز اوّل وقت ؛ 4 . نماز جماعت ؛ 5 . نماز در مسجد ؛ 6 . نماز شب . و فروعى چند از هر كدام - به ويژه نماز شب و تعقيبات نماز - كه به فضلِ الهى ، در پىمىآيد . يكم ؛ در نمازم . . . « فقر و بىپولى و اولاد زياد ، همواره به من فشار مىآورد ، امّا هنگامى كه سرِ نماز مىايستم ، خداوند تباك و تعالى لذّت عبوديت را به قِسمى به بنده مىفهمانَد كه قريب به يك ساعتْ نمازم طول مىكشد . « 1 » و پس از نماز فكر مىكنم اين لذّت عبوديت در نَشئه‌ى بَعدى - به نحوى كه عبوديت و ربوبيتْ حفظ شود - آيا نصيب‌مان مىشود يا نَه « 2 » ! » بيهوده نبود كه چهل سال ، دَم از پروردگار عالَم زد ، و تنها و تنها آداب بندگى به جا آورد ! آهنگِ افلاك « گاهى طلبكار به درِ منزل مىآيد و در خانه چيزى نيست تا بدهم ، از هر طرفى در فشارم ، ولى در نماز ، به بركتِ خود خدا ، مثل اين است كه نَه زن دارم و نَه بچّه و نَه قرض . مشغول نماز كه مىشوم ، آهنگِ افلاك را مىشنوم . از خدا خواسته‌ام كه اين سماع را از من بردارد « 3 » . »

--> ( 1 ) - امام على ( ع ) هنگام تلاوت آيات 36 و 37 سوره‌ى نور : « يسًبِّحُ فيها بِالْغُدُوّ وَالْآصالِ رِجالٌ لا تُلْهيهِمْ تجارَةٌ وَ لا بَيعٌ عَن ذِكرِاللهِ » ؛ و صبح و شام در آن خانه‌ها تسبيح مىگويند ؛ مردانى كه تجارت و معامله‌اى آن‌ها را از ياد خدا و برپا داشتن نماز و اداى زكات ، غافل نمىسازد . . . فرمود : « . . . جعل الذَّكَر جِلاءً لِلْقُلُوبِ . . . قَدْ حَفَّتْ بِهِمُ الْمَلائِكَةُ وَ تَنَزَّلَتْ عَلَيهِمُ السّكينةُ ، وَ فُتِحَتْ لَهُمْ ابوابُ السَّماءِ ، و . . . » ؛ نهج البلاغه ، خطبه‌ى 222 ؛ با موضوعِ ارزشِ يادِ خدا ، و صفاتِ يادكنندگانِ خداوند ( اهلِ ذكر ) . ( 2 ) - جناب سيد محمّد حسن قاضى ، نيز نگاشته است : « وقتى به نماز شروع مىكردند ، مثل اين كه هيچ مشغله‌اى در دنيا ، غير از نماز ندارند . » ؛ آيت‌الحق ، ج 1 ، ص 428 . ( 3 ) - به نقل از : حضرت آيت الله حاج شيخ حسنعلى نجابت شيرازى ؛ عطش ، ص 38 .