روش استاد آيت الله قاضى بزرگ قدس سره الشريف يعنى حضرت آيت الحق و التوحيد حاج سيد احمد كربلائى رضوان الله تعالى عليه بر آن اساس بود و حضرت استاد نيز شاگردان خود را به همان طريق تربيت مى فرمودند . و چون حصول آن بدون تفكر و تذكر ميسّر نبود و در واقع سستى و شكستگى در تذكر و غفلت از تفكر مستوجب عقوبت عارف است « 1 » لذا مرحوم آقا در سايه تفكر ، با قلب و چشم ملكوت به جست و جوى معارف و در رأس آنها معرفت حق تعالى رفت . البته اين امر با مفهوم طلب كه در تفكر هست كاملا موافقت دارد خواجه عبدالله انصارى مى فرمايد : « اعلم ان التفكر تلمّس البصيره لاستدارك البغيه » ، بدان كه تفكر عبارت است از جستجو نمودن قلب و چشم ملكوت ، مطلوب خود را براى ادراك آن . « 2 » واضح است كه مطلوبات قلوب معارف مى باشد . و آنچه را كه از معرفت حقيقت توحيد بدست آورد نيستى و فنااز هستى مجازى و بى خبرى از خويشتن خويش بود و اينكه به عين اليقين و حق اليقين غير وجود حق وجودى نيست ، اينكه شيخ محمود شبسترى هم فرمود : « زهستى تا بود باقى براو شين * نيابد علم عارف صورت عين » « 3 » حقيقت امر در تمام حالات و رفتارهاى ايشان مشهود بود . بارها شاهد بوديم كه تمام وجودشان را متوجه يك نقطه نموده و بدون اينكه بدنشان را حركت دهند و يا صورتشان را به اطراف متمايل كنند غرق در تفكر هستند و بعد از نيم ساعت يا يك ساعت ناگهان يك دست خود را روى دست ديگر مى زدند و با صداى بلند مى فرمودند : « الله اكبر » ، شايد معرفتى از معارف و حقيقتى از حقايق برايشان كشف مى شد كه ما از آن غافل بوديم . و براى وصال جمال محبوب خويش تذكر را كه از نتايج تفكر است سرلوحه خود قرار داد و تا آخر عمر لحظه اى از آن غافل نبود تا اينكه حقيقت « انا جليس من ذكرنى » « 4 » را كه حضرت موسى از ناحيه محبوب خود در يافته بود مشاهده كند و در خلوتگه « الذين يذكروننى فاذكرهم و يتحابون فى فاحبهم » « 5 » آرام گيرد زيرا در مفهوم تذكر ، حصول نهفته است همانگونه كه خواجه عبدالله انصارى فرموده و آن را فوق تفكر دانسته است : « التذكر فوق التفكر ، فان التفكر طلب ، و التذكر وجود » « 6 » ، تذكر فوق تفكر است زيرا كه اين طلب محبوب است و آن حصول مطلوب . معظم له در مراقبت كامل نسبت به اشتغال به ذكرالله و در حضور او بودن استقامت تمام داشتند و اين حالت در تمام شبهايى كه مطيه معراج قرب او بود مشاهده مى شد ، از امام عسكرى عليه السلام منقول است كه فرمود : « ان الوصول الى الله عزوجل سفر لا يدرك الّا بامتطاء اليل » « 7 » ، وصول به خداوند عز و جل سفرى است كه بدست نمى آيد مگر آنكه انسان

--> ( 1 ) - ديلمى ، شيخ حسن ، ارشاد قلوب الى الصواب ، ج 1 ، شريف رضى ، قم ، 1412 ق . ، ص 170 ( 2 ) - امام خمينى ، چهل حديث ، چاپ دوم ، 1371 ش . ، ص 190 ( 3 ) - شبسترى ، شيخ محمود ، گلشن راز ( 4 ) - كلينى ، يعقوب ، اصول كافى ، كتاب دعا ، باب « آنچه لازم است از ذكر خدا در هر مجلسى » ، حديث 4 ( 5 ) - همان ( 6 ) - امام خمينى ، چهل حديث ، چاپ دوم ، 1371 ش ، ص 291 ( 7 ) - حسينى تهرانى ، سيد محمد حسين ، امام شناسى ، ج 14 ، 1416 ق . ، ص 281