جمعى از نويسندگان

248

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

مقام و مرتبه‌ى آقاى قاضى مرحوم آيت الله نجابت ( ره ) هرگاه كه از آقاى قاضى ياد مىكردند هيبت و حرمت عجيبى در چشم ايشان ظاهر مىشد ، خطوط چهره‌ى ايشان به كلى تغيير مىكرد و بيننده احساس مىكرد كه ايشان هم اكنون دارند آقاى قاضى را مىبينند و احترام مىكنند . هيچ‌گاه كلمه‌ى ( رضوان الله تعالى عليه « يا » رضوان خدا بر ايشان ) پس از ذكر نام آقاى قاضى از زبان مرحوم آيت الله نجابت نمىافتاد . مىفرمودند كه مرحوم آقاى قاضى در همه‌ى علوم متضلغ بودند ، از ادبيات و صرف و نحو گرفته تا فقه و اصول و از تجويد و تفسيرگرفته تا كلام و حكمت . حتى گاهى از ايشان به « حكميم الهى متوغل فى التأله و البحث » ياد مىكردند . آقاى قاضى حتى در شعر و شاعرى نيز چيره دست بودند و به گفتهء حضرت آيت الله نجابت « زياد شعر مىگفتند . در شاعريت نمره‌ى يك بودند . اما چنان نبود كه آن‌ها را ضبط كنيم . حتى اخيراً موقعى كه كسى محضر ايشان نبود و خودشان الهام مىشدند با زغال روى ديوار مىنوشتند . خدا رحمتشان كند اصلًا نمىگذاشتند براى حضار ملال پيدا شود . براى اهل بيت ( ع ) شعر مىگفتند . براى حضرت ولى عصر سلام الله عليه هر سال شعر مىگفتند . يكى از آن‌ها يادم هست : بمولدالحجه‌ى وابن‌الحسن * بشرى ذهاب همنا والحزن براى موسىبن جعفر عليهما السلام هم شعر مىگفتند كه يادم رفته است . مرحوم آيت الله نجابت مىفرمودند كه مرحوم آقاى قاضى حتى در علوم غريبه هم چيره دست بودند . ولى هيچ‌كدام از اين علوم براى ايشان موضوعيت نداشت همه طريقيت داشتند . آن‌چه موضوعيت داشت علم توحيد بود و خدا را به يكتايى شناختن ، و همين علم بود كه ساير علوم ايشان را تحت الشعاع قرار داده بود . اما توحيد كى درست مىشود و شرك كى از بين مىرود ؟ آن گاه كه تو از ميان برخيزى : تا فضل و عقل بينى بىمعرفت نشينى * يك نكته‌ات بگويم خود را مبين كه رستى و اين از ميان برخاستن يعنى « فنا » و ميسر نمىشود مگر با « عشق » . مرحوم آيت الله نجابت از قول مرحوم آيت الله سيدجمال گلپايگانى نقل مىفرمودند كه : « آقاى قاضى جانش را گذاشت روى خداپرستى . او ديگر فوق حساب است » . يعنى جايگاه ايشان ديگر در مخيله‌ى ما نمىگنجد . مرحوم آيت الله نجابت در تفسير اين سخن مىفرمودند : « غرض اين است كه