جمعى از نويسندگان

227

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

حاج‌ميرزا حسين خليلى كسب فيض نمودند . فرزندش سيد محمد بيان مى دارد : پدرم اين استاد تهذيب اخلاق « خليلى » را به خاطر فيوضات معنوى و عرفانى ، عزيز و محترم مىداشتند . ايشان مكارم اخلاق و عرفان را از اساتيد مبرز ونامى هم چون ، محمد بهارى و آيت إله سيد احمد كربلايى تحصيل نمودند . قاضى ، درزبان عربى سر آمد عام وخاص بود ند و تبحر خاصى درسرودن اشعار عربى داشتند . طورى كه اساتيد شعراى عرب ، در تشخيص شعر او عاجز بوده و سروده هاى او را از اشعار عربى تشخيص نمى دادند . چنان كه استاد بزرگوارش ممقانى مى گويد : چنان درزبان عربى تسلط دارم كه اگر كسى به اين زبان شعر بسرايد مىتوانم سراينده آن را تشخيص دهم . براى همين منظور حضرت آقا ، يك بيت از ا شعار عربى خويش را مىخواند استاد ازتشخيص صاحب شعر عاجز مىماند . ايشان نه تنها در زبان عربى ، بلكه در تفسير « قرآن‌كريم » و فهم احاديث ائمه‌اطهار ( ع ) مهارت زيادى داشتند چنان كه علامه طباطبايى در تفسير كتاب « الميزان » خود را شاگرد آقا قاضى دانسته و خود را پيرو راه و روش و مديون ايشان مى دانند . سيد قاضى علاقه شديدى نيز به اهل بيت عليهم السلام داشتند به همين خاطر اكثر قصايد ايشان درباره عظمت و شكوه خاندان عصمت و طهارت بوده و خودرا مطيع اين خاندان مىداند . ارادت خاص حضرت آقا به خاندان نبوت ، باعث عزيمت ايشان به نجف اشرف براى كسب علم ، معرفت و عرفان گرديد . محدوديت ومشكلات عديده نجف نيز از اراده آهنين ايشان نسبت به اين خاندان و ولايتمدارى او كم نكرد و ايشان در اين زمينه همواره به راه خويش ادامه مى داد . سيد آقا قاضى رسيدن به مقام ورتبه توحيدى درشناخت صحيح بارى تعالى را ، شناخت بدون ولايت امامان معصوم وخلافت به حق اين خاندان محال و بيهوده ذكر كرده و شرط ورود به عالم عرفان و سلوك قلبى به ولايتمدارى را ، برخوردارى و تحصيل آموزه هاى دينى و تسليم شدن در برابر حقانيت اين بزرگواران عنوان كرده است . سيد قاضى علاقه زيادى به سرودن شعر داشتند ايشان اشعار منظوم را در صورتى كه معانى حكمت و دانش بدهد شايسته‌تر از نثر مىدانند در غير اين صورت شعر همان نثرى است كه حكمت نكوهيده دارد و آن عبث است و هيچ ارزشى ندارد ايشان حافظ شيرازى را عارفى تمام كمال معرفى نموده واو را دررسيدن به سير و سلوك موثرتر از ديگران مىدانند . اما درجايى نوشته اند قاضى معتقد بود كه شاعرى به نام « ابن‌فارض » از حافظ به سيرو سلوك كامل و نزديك‌تر است ايشان براى اين ادعا اشعار اين دو شاعر بلند مرتبه را در عرصه ادبى و عرفانى مقايسه نموده و در بعضى مواقع شعرهاى اين