كثرت را با اظهار صفات كمونى و اندماجى كه در ذات بحتش نهفته‌اند ، در موطنى از مواطن هستى و به حسب استعداد آن موطن پديدار ساخته و اسماى خويش را جلوه داده است ، اسمى كه در فرهنگ دينى و عرفانى يعنى ذات خدا به همراه صفتى از صفاتش . مانند عالم كه همان ذات خدا به علاوه‌ى علم است . بر اين اساس جهان هستى تجلىگاه اسماى الهى است و هر مرتبه‌اى از مراتب هستى حاصل ظهور اسماى الهى است ، كه « اللهم انى اسئلك باسمائلك التى ملأت اركان كل شىء » . هر چند بايد يادآور شد كه در هر يك از مواطن هستى ، يكى از اسما حاكم است . به عنوان نمونه خداى سبحان با اظهار صفت هيمان اسم مهيمن را ظاهر مىسازد و اين ظهور در ملائكه‌ى مهيمه رخ مىنماياند و با اظهار صفت هدايت ، اسم هادى را بروز مىدهد و اين بروز در شخص پيامبر صل الله عليه و آله صورت مىگيرد . بر اين پايه آقا سيد على قاضى در آغاز شرح دعاى سمات مىنويسد : الحمدلله رب‌العالمين ملك يوم الدين تجليت لعبادك فى كل شىء و لكن اكثرهم لايبصرون ؛ ستايش خداى راست ، پرودگار جهانيان ، فرمانرواى روز جزا كه براى بندگانت در هر چيز تجلى نموده‌اى ، ولى بيشتر آنان نمىبينند . با توجه به اين توضيح در مىيابيم كه همه‌ى آفريده‌ها در پهنه‌ى وجود اطلاقى خداى احدى ظهور دارند و بيرون از دايره‌ى اين وجود نيستند و هويتى سراسر نياز و فقر به آن وجود مطلق دارند و خود هيچ گونه تحقق استقلالى ندارند و به تبع وجود حق موجود هستند و در اصطلاح موجود مجازى نام دارند ، در مقابل حق سبحانه كه وجود حقيقى است ؛ هم چنان كه قواى نفس ، تقرر مجازى دارند و فقط خود نفس از تقرر حقيقى برخوردار است . نفس شناسى شهودى و خداشناسى شهودى سالك پس از آن كه به معرفت علمى نفس رسيد و از قِبَل آن فهم توحيدى يافت ، بايد تلاش كند تا آن فهم را در روح زندگيش بدمد و اين تلاش به سلوك بستگى تام دارد تا در پى سلوك به گونه‌ى شهودى مراتب نفس را وجدان كند و آهسته آهسته به معرفت شهودى خداى سبحان نائل شود . براى ورود به گونه‌ى تعامل نفس‌شناسى شهودى و خدا شناسى شهودى به دو مقدمه‌ى اجمالى نياز است ، يكى درباره‌ى اصول طهارت و ديگرى درباره‌ى مراتب نفس و مراتب وجود .