عليه السلام در حقيقت در قالب دعا و نيايش ، به بيان يك سلسله جامع از « مسائل عرفانى » و « فضايل اخلاقى » و « كمالات روحى » پرداخته‌اند . از ديگر اهداف ارزشمند صحيفه سجاديه به فعليت رساندن قابليت‌ها و استعدادهاى انسانى كه در درون تمامى انسان نهفته است ، به گونه‌اى كه با انس و بهره‌مندى از اين معارف نورانى مىتوان استعدادها و توانمندىهاى روحى ، اخلاقى ، معنوى - عرفانى ، علمى و . . . را شكوفا نمود . اين صحيفه ، درها و روزنه‌هاى اميد و آرزو و توكل به رحمت بىانتهاى الهى را مىگشايد . انسانى كه در اين آشفته بازار دنيا همواره در تندبادهاى شياطين ، به بن‌بست‌هاى لاعلاج مىرسد ، هر قدر هم گناهكار و دور از معرفت ذات احديت باشد ، با دل سپردن به اين صحيفه آسمانى ، گم‌شده خود را يافته و با آرامشى وصف‌ناشدنى دل به رحمت بىانتهاى الهى مىسپارد و از غناى ادعيه آن بهره‌مند مىگردد . معنويت و عرفان شيعى يكى از امتيازات بزرگ تشيع ، سرمايه‌هاى بزرگ معنوى و عرفانى آن است . گنجينه‌هاى معنويى چون صحيفه سجاديه و دعاهاى مأثور از اهل‌بيت عليهم‌السلام مجموعه‌اى بىنظير فراهم آورده كه در آن عشق و معرفت به بهترين شكل با يكديگر هم‌آغوش گشته و همه ابعاد و مراحل حيات را فراگرفته است . معنويت و عرفان شيعى داراى مؤلفه‌هاى شگرف و تاثيرگذارى در حوزه انديشه ، انگيزه ، اخلاق ، سلوك فردى و اجتماعى انسان و ره‌يافت‌هاى منحصر به فردى است از جمله : الف ) توحيد عرفانى آن سان كه شيعه تفسير كرده برآمده از فرهنگ قويم قرآن و منابعى چون صحيفه سجاديه ، نهج‌البلاغه ، مجامع حديثى و روايى ، ادعيه و نيايش‌هاى صادره از معصومين عليهم‌السلام است . ب ) عرفان شيعه هم‌آغوش با عدالت فردى و اجتماعى و همراه با مسئوليت‌شناسى و مسئوليت‌پذيرى اجتماعى و گره‌خورده با حماسه و امر به معروف و نهى از منكر است . عرفان شيعى عرفان فرد و جامعه ، قرآن و سنت ، اجتهاد و جهاد ، حماسه و حركت و تربيت و عدالت است ، نه عرفان انزوا و عزلت و درون‌گرايى و رخوت آن سان كه در تصوف اهل سنت مشاهده مىشود . عرفان شيعى ، عرفان زندگى در دنيا با معيارهاى ناب اسلامى براى حيات جاودان آخرت ، گرايش به « رضوان‌الله » و « لقاءالله » است كه سلوك و سياست ، عرفان و عقلانيت ، معنويت و حريت و . . . را در همه ابعاد زندگى به هم مىپيوندد . عرفان شيعى حول