خارج مىشود ، و كسى كه ملازم شما گردد بشما مىپيوندد ، و كسى كه در حقّ شما كوتاهى روا دارد به نابودى مىافتد . مقام ولايت و شهود اسرار عالم علوم و معارف بلندى كه قرآن كريم براى انبياء واولياء الهى : تبيين كرده است . شاگردان ائمه : كه تحت ولايت آن بزرگواران به سرمىبرند ، به نوبه خود از ولايت الهى سهمى دارند . ولايت آن است كه ولى بر مولّى عليه سلطه كامل داشته باشد و همين تسلط محض ، مشهود سالك باشد . به مصداق آيه : ( قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعاً وَ لَا ضَرّاً إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ) « 1 » بگو : « جز آنچه خدا بخواهد ، براى خودم اختيار سود و زيانى ندارم . از اين‌رو آنان تحت ولايت خداى رحمان هستند . و اگر كسى راه اولياى الهى را طى كرد ، به مقام ولايت مىرسد و بر اثر نيل به مقام ولايت ، آنچه را كه از ديگران پوشيده است ، مشاهده مىكند . « 2 » مرحوم قاضى مىفرمود : من آن عبارتى كه حضرت هنگام ظهورشان مى فرمايند و اصحاب پراكنده مىشوند را مىدانم . « 3 » اين ديدگاه بر اساس اين آيه شريفه است كه فرمود : ( لقَدْ كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَه‌ى حَسَنَه‌ى ) « 4 » قطعاً براى شما در [ اقتدا به ] رسول خدا سرمشقى نيكوست . زيرا تأسى تنها در مسائل اخلاقى و فقهى به آن حضرت نيست بلكه پيمودن راه ولايت و انس و حشر با فرشتگان غيبى و شنيدن تسبيح آنان يا دريافت علم از آنها را نيز مىطلبد . « 5 » دستيابى به ولايت ازطريق معرفت نفس دستيابى به باطن و حقيقت عالم كه زمينه‌ساز دسترسى آدمى به سرمنزل مقصود كه همان توحيد كامل است ، از راه ولايت قابل وصول است . « 6 » از ديدگاه علامه طباطبايى ؛ راه ولايت با شناخت نفس شروع مىشود و با فناى انسان در وجود سرمدى خداى سبحان استمرار مىيابد . اين دو امر ( شناخت نفس و فناى انسان ) معناى ولايت را تشكيل مىدهند ، چون معناى ولايت آن است كه انسان به جايى برسد كه عالم و آدم را تنها تحت تدبير خداى سبحان ببيند . انسانى كه خود فانى در خداست ، تحت ولايت اوست . يعنى نه به خود متّكى باشد نه به ديگران ، آن‌گاه مىتواند بگويد : ( انَّ وَلِيى اللهُ الَّذِى نَزَّلَ الكِتاب وَ هُوَ يتَوَلَّى

--> ( 1 ) - فرقان : 25 / 3 ( 2 ) - ر . ك : جوادى آملى ، سيره پيامبران در قرآن ، ج 7 ، ص 176 . مؤسسه اسراء ، قم . ( 3 ) - علامه حسينى تهرانى ، مهر تابان ، ص 331 ، يادنامه علامه طباطبايى ، مشهد ، 1375 ش . ( 4 ) - احزاب : 33 / 21 . ( 5 ) - ر . ك : جوادى آملى ، سيره رسول‌اكرم ( ص ) در قرآن ، ج 8 ، ص 232 ، موسسه اسراء ، 1385 ش ، قم . ( 6 ) - ر . ك : علامه طباطبايى ، رساله‌ى الولايه ، ص 40 .