جمعى از نويسندگان
509
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
شخصى داراى انواع علوم غريبه مثل اسطرلاب و رمل و جفر و . . . بود . و دنبال شخصى بود تا همه ى اينها را به او منتقل كند تا اينكه با شيخ عبّاس قوچانى آشنا مىشود و ايشان را لايق اين علوم مىداند و از شيخ مى خواهد تا اين علوم را به ايشان بدهد ولى شيخ از پذيرفتن امتناع مى ورزد و مى گويد هيچ كدام را نمى خواهم . ب ) استقامت و صبر در اين راه : راه هاى معمولى اين دنيا ، مثلًا : راهى كه در كوه وجود دارد ، انسان آن را طى كند با مشكلاتى مواجه خواهد شد . البته اين مشكلات محدود و قابل شمارش و حساب است . حال يك مسير عرفانى كه انسان مى خواهد از آن عبور كند تا به خداى خويش برسد داراى انواع مشكلات از جمله حجاب هاى ظلمانى و نورانى است كه از عدد و حساب خارج مى باشد . پس عبور از اين مسير دستور هايى تربيتى نياز دارد كه انسان هنگام مواجه ى با آن مشكل راه حل را داشته باشد ، و زود كمر خم نكند كه مثلًا چند سال از سير عرفانى ما مى گذرد ولى هنوز به چيزى نرسيديم . آيت الله قاضى خود اين طريق را طى كرده و به خوبى با كم وكيف آن آشنا است و لذا صبر و استقامت را در اين راه ، امرى لازم براى شروع كننده گان مىداند . » و مى فرمايد : « انسان هيچ وقت مأيوس نشود و از ديركِرد نتيجه نبايد دست از سير و سلوك بكشد ، زيرا ممكن است كسى با ناخُن زمين را بخراشد و سپس به اندازه ى گردن شتر آب زلال و روان جارى شود . » و شاگرد ايشان شيخ عبّاس قوچانى اين سخن استاد را چنان با عمق وجود قبول مىكند كه تا سال هاى آخر عمر خويش در نجف تنها مى ماند و بر دورى از خانواده كه در ايران زندگى ميكنند استقامت مىكند تا به وعده اى كه استاد خويش به او فرمود : « در اواخر عمرت تنها مى شوى و به مقامى ميرسى و چيزهاى خواهى فهميد . » برسد . ج ) امر به درس خواندن در حدّ اجتهاد : يكى از دستورهاى تربيتى صريح ايشان بر درس خواندن تا مرتبه ى بى نياز شدن از تقليد بود . ايشان باورشان بر اين بود كه اين دستور تربيتى در آينده خيلى از مشكلات را از پيش پاى شاگردان خواهد برداشت . زيرا ممكن است در آينده دريچه هاى بر روى ايشان باز شود و داراى سوالاتى شرعى پيرامون مسائلى مخفى شوند و ناچار بايد آن را به يك مرجع دينى رسانده و راز عوالم سير و سلوكيشان فاش مىشود . لذا اكثر شاگردان ايشان داراى درجه اجتهاد بودند .