ماه يعنى : حضور و بودن در آن و « من شهد منكم الشهر فلبصمه » البقره / 185 : هر كسى در ماه رمضان در موطن و اقامتگاه خود حضور داشته و مسافر نباشد بايد آن ماه را روزه بگيرد . شهود حادثه و واقعه : يعنى ديدن و معاينه ان . مشهد ، يعنى : مجتمع و محل حضور و اجتماع و شهيد از اسماء الله است و شهيد كسى است كه از علم او چيزى دور نيست و به ظواهر آگاه است . « 1 » شهود و ديگر مشتقات آن در قرآن‌كريم در حدود يكصد و شصت بار آمده و تقريباً در همان معنى لغوى ياد شده و با همان تنوع در معنا به كار رفته است . « شهدالله انه لااله الا هو والملائكه و اولوالعلم ، قائماً بالقسط . . . » آل‌عمران / 18 خداوند در حال كه قايم به قسط و داد است ، شاهد و ناظر است و مىداند كه او خداى يگانه است و جز او خدايى نيست و فرشتگان وصاحبان علم و آگاهى نيز ، اين معنى را مىدانند و در معناى گواهى و اقرار آمده است : « روزى دشمنان خدا به طور گروهى به سوى آتش كشيده مىشوند پس توزيع مىشود هنگامى كه به آتش رسيدند شنوايى ، ديده‌ها و پوست‌هايشان در زمينه‌ى عملكردشان بر آنها گواهى مىدهند و اقرار مىكنند . آنان به پوست‌هايشان گويند . چرا عليه ما شهادت داديد ؟ گويند خدايى كه همه چيز را به نطق آورده ما را نيز به سخن آورد . . . » فصلّت / 20 و 21 كافران ، فرشتگان را مخلوقات مؤنث مىپندارند و در اين زمينه خرافه مىبافند . قرآن‌كريم در اين باره مىفرمايد : فرشتگان خدا را كه بندگان اويند ، مؤنث قرار دادند آيا آنان در آفرينش فرشتگان حضور داشته‌اند كه چنين چيزى را مدعىاند ؟ اين كلام شان و شهادت‌شان نوشته شود و مورد بازخواست قرار مىگيرد . الزخرف / 19 در آيه ديگر اشهاد و نشان دادن برخى ويژگى خلقت مطرح است و چنين مىفرمايد : ما ، نه آفرينش آسمان‌ها و نه خلقت خودشان را به آنان نشان نداه‌ايم . الكهف / 51 اين چند نمونه از موارد استعمال واژه شهادت و شهود و ديگر هم‌خانواده‌هاى آنها است و چنان كه ملاحظه مىكنيد كلًا در معانى ظاهرى و روشن به كار رفته و از تعقيد و پيچيدگىهاى فنى ، نشانى نيست . در حديث نيز به ويژه در نهج‌البلاغه ، واژه‌هاى شهود و مشاهده در وسعت معناى قابل توجهى به كار رفته است و هر چند كه گاهى شهود در شناخت لطيف حق ، معرفت عظمت خداوند توأم با تهذيب نفس و وارستگىهاى خلقى مطرح است . مع‌ذلك به طور كلى معنى ، روشن و قابل فهم همگان است .

--> ( 1 ) - رك به : المعجم‌الوسيط و لسان‌العرب ماده شهد .