جمعى از نويسندگان
360
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
كز نيستان تا مرا ببريدهاند * در نفيرم مرد و زن ناليدهاند سينه خواهم شرحه شرحه از فراق * تا بگويم شرح درد اشتياق هركسى كو دور ماند از اصل خويش * باز جويد روزگار وصل خويش ( دفتر اول مثنوى معنوى ) لازم به ذكر است كه در سير و سلوك مسئلهى اساسى توجه به موانع سير است و سالك با عدم شناخت نسبت به اين موانع ، طىكردن منازل براى او براى رسيدن به مقصود حقيقى پيدا نخواهد شد . به طور مثال اگر كشاورز در رشد و نموّ بذرهايى كه كاشته به علفهاى هرزى كه ممكن است با بذر او رشد كنند نشناسد رسيدن به محصول كامل براى او امكانپذير نخواهد بود به همين خاطر علماى اخلاق مرحله آغازين شروع در سلوك عملى را شناخت كامل رذايل اخلاقى مىدانند تا به واسطهى آن تخليه كامل رذيلهها از باطن او ايجاد شود و همچنين يكى از اساسىترين مانع براى سير و سلوك را غفلت شمردند و اگر سالك از نقص خود غافل باشد و مسافربودن خودش را فراموش كند امكان سير الى الله براى او نخواهد بود . در متون دينى غفلت به گمراهى و چرك جان اطلاق شده كه باعث اختلال در تهذيب نفس شده و خسران ابدى را به دنبال خواهد داشت . حضرت على عليه السلام در همين باره مىفرمايد : الغفلة ضلال النفوس . غفلت گمراهى جانهاست . ( تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ، ص : 265 ) خداوند متعال در سوره العصر ، خسرانى كه ذكر مىنمايد زير سر همين غفلت است به خاطر اينكه شيطان با منصب و مال انسانها كارى ندارد بلكه ايمان آنها را نشانه رفته است و در نتيجه راههايى كه به سوى معصيت گشوده مىشود باز مىكند و در انجام كارهاى خير دچار تزلزل شده و به عمل آنها رغبت و ميلى پيدا نمىكند . ( رك مراحل اخلاق در قرآن ، ص 28 ) . آيت الله قاضى رحمهالله تمام مشكلاتى كه در سير و سلوك ايجاد مىشود را ناشى از غفلت ميدانستند . ايشان در يكى از نامههايش مىنويسد : بسم الله الرحمن الرحيم بعد از حمد الله جلّ شأنه و الصلاة و السلام على رسوله و آله ، حضرت آقا ، تمام اين خرابىها كه از جمله وسواس و عدم طمأنينه ، از غفلت است و غفلت كمتر مرتبهاش غفلت از اوامر الهيه است . . . و سبب تمام غفلات ، غفلت از مرگ است . ( اسوه عارفان ، ص 128 ، 1388 و مردى از ملكوت ، ص 213 ، 1388 ) . در شرح دعاى سمات كه از ايشان به يادگار مانده اين مسئله را نيز گوشزد مىكنند كه بسته شدن درهاى آسمان به خاطر غفلت است :