مشروطه‌خواهان گرديد . از سوى ديگر به دليل حضور قشون روس در ايران و دستگيرى شاه به آنان جهت سركوب آزاديخواهان ، علماى مشروطه‌خواه نجف اشرف به رهبرى آخوند ، فتواى جهاد بر ضد روسيه را صادر و اعلام داشتند كه همراهى گروه از نيروهاى مردمى مجاهد ، به سوى ايران حركت خواهند كرد . پس از پيروزى مجدد مشروطه‌خواهان ، آنها اعمال ناشايست و خلاف اسلام انجام دادند و به نصايح و مذاكرات آخوند و مراجع نجف وقعى ننهادند . از سوى ديگر دولت روسيه به بهانه استخدام شوستر آمريكايى - به عنوان مستشار مالى دولت ايران - طى اولتيماتومى به دولت ايران ، نيروهاى خود را وارد كشور كرد و تا قزوين پيشروى نمود . آخوند خراسانى به نشانه اعتراض و مخالفت با اقدامات روس و انگليس در ايران ، درس خود را تعطيل كرد و فتواى جهادى عليه روس صادر و اعلام نمود كه خود ، همراه با مجاهدان عازم ايران خواهد شد تا در اين جهاد مقدس شركت نمايد . سرانجام وى تصميم گرفت تا براى بيرون راندن روس‌ها از كشور و نظارت نزديك به امور دولت و مجلس و جلوگيرى از انحرافات پيش آمده ، به همراه حدود 15 نفر از مجتهدان و علماى طراز اول نجف و در رأس گروه كثيرى از مجاهدان به سوى ايران حركت نمايد ، اما صبح روز حركت به طرز ناگهانى در نجف اشرف درگذشت ( 20 ذيحجه 1329 ق ) . مرگ او طبيعى تلقى نگرديد و گفته شد عوامل روس و انگليس او را به شهادت رساندند . 2 . سيد محمدكاظم طباطبايى يزدى ( 1356 - 1337 ق ) . وى از بزرگترين فقها و مراجع تقليد مجاهد شيعه بود . گرچه او بر خلاف آخوند خراسانى و ديگر مراجع مشروطه‌خواه ، جنبش مشروطيت را هيچگاه تأييد نكرد و از مداخله در آن خوددارى نمود ، اما در حوادث سياسى مهمى كه پس از آن روى داد و مربوط به سرنوشت سياسى ايران و عثمانى مىگرديد ، مواضع انقلابى و ضداستعمارى چشمگيرى اتخاذ كرد و در مجموع بيست فتواى جهاد بر ضد دول استعمارگر اروپايى صادر نمود . در سال 1329 ق / 1911 كه قواى انگليس به جنوب و قواى روس به شمال ايران وارد شدند و دست به جنايت و كشتار آزاديخواهان زدند و نيز استعمارگران ايتاليايى به ليبى ( از متصرفات عثمانى ) حمله كردند و آن را تسخير نمودند ، وى فتواى جهاد بر ضد متجاوزگران انگليسى و روسى و ايتاليايى صادر كرد . در اين فتوا آمده است : « در اين ايام كه دول اروپايى مانند ايتاليا به طرابلس غرب ( ليبى ) حمله نموده ، و از طرفى روس‌ها شمال ايران را با قواى خود اشغال كرده‌اند و انگليسىها نيز نيروهاى خود را در جنوب ايران پياده نموده و اسلام را در