داغى ، صاحب شرح لمعه » نام مى برد « 1 » كه هر دو اشتباه است و منظور از شرح لمعه بايد كتاب معروف ميرزا محمد على قراچه داغى با نام « حاشيه بر الروضيه البهيه فى شرح اللمعه الدمشقيه » باشد . كه در حقيقت حاشيه بر شرح لمعه است . اما شرح زندگى علامه حاج ميرزا محمد على مجتهد قراچه داغى در كتب تراجم چنين بيان شده است : حضرت آيه ا . . . العظمى حاج ميرزا محمد على بن احمد حافظ دزمارى اوانسرى قراچه داغى تبريزى ( 1228 - 1310 ه - . ق ) از علما و مفاخر آذربايجان بوده است . وى از شاگردان فاضل شيخ مرتضى انصارى بوده و در فقه و اصول و اخبار و علوم عربيه و فنون ادبيه ، مقامى منيع و رتبه اى رفيع داشته است . وى پس از تكميل مقدمات علوم اسلامى در زادگاه خويش ( روستاى اوانسر در قراچه داغ ) عازم قزوين شده و فقه و اصول را از حوزهء درس ملا محمد صالح برغانى و شهيد ثالث استفاده كرد . و عرفان را از ملاعلى برغانى و حكمت و فلسفه را از محضر درس آخوند ملا آقا حكمى و آخوند ملا يوسف حكمى قزوينى بهره مند گشت و به درجهء عالى اجتهاد نايل شد . در سال 1259 ه - . ق به كربلا هجرت نموده ، مدتى در اين شهر به تدريس و تربيت طلاب علوم دينى پرداخت . سپس عازم نجف الاشرف شده و از درس شيخ مرتضى انصارى و شيخ مهدى جعفرى استفاده نمود . « 2 » علامه حاج ميرزا محمدعلى قراچه داغى بعد از مراجعت به ايران ، مدتى در مشهد مقدس به تدريس و فتوى پرداخت و سپس عازم تهران شده به مقام تدريس و توجهات مدرسه و مسجد سلطانى ( مسجد سپهسالار ) نايل گرديد . پس از چندى به درخواست و تمناى مردم تبريز ، به آذربايجان برگشته و حوزهء درسى عظيمى داير نمود . وى در تبريز بسال 1295 ه - . ق به مرمت و بازسازى مسجد « استاد - شاگرد » « 3 » پرداخته و خود در آن مسجد به اقامهء نماز و وعظ مى پرداخت . و براى تشويق و تهييج مردم در كمك به بازسازى مسجد ، كتابى بنام « زين المعابد فى بيان فضيلة المساجد » نيز تأليف و منتشر نمود . اين كارنيك او حتى تحسين مخالفان را نيز برانگيخت و به مصداق « الفضل ، ما شهدت به الاعدا » فضيلت آنست كه حتى مخالفان نيز اعتراف كنند ، « نادر ميرزا » مؤلف كتاب « تاريخ و جغرافياى دارالسلطنه‌ى تبريز » مىگويد : - مسجد استاد - شاگرد ، در تبريز ، ساليان دراز ، متروك بود . تا به سال 1295 ق حاج ميرزا محمد على اوانسرى قراچه داغى ، از افراد و اعيان و بازرگانان تبريز ، به قوت وعظ و تذكر

--> ( 1 ) - نقش شيعه در فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ، ص 905 ( 2 ) - اعيان الشيعه - ج 11 - ص 5 ( 3 ) - علت اينكه اين مسجد را « استاد - شاگرد » گويند اينست كه قسمتى از كتيبه هاى آن به خط خوشنويس برجسته - خواجه عبدالله صيرفى - و قسمتى نيز به خط شاگرد اوست . ( زين المعابد فى بيان فضيلة المساجد - مقدمه )