اصفهانى نقل شده است : « اوّلين بار ، وقتى به زيارت مزار نورانى آن عالم ربّانى رفتم ، صدايى از قبر مطهّر او شنيدم كه ميگفت : عاشَ سَعيداً ، و ماتَ سعيداً : چه سعادتمند زندگى كرد و چه با سعادت مرد » « 1 » و مرحوم آيت الله سيّد عبد الكريم كشميرى در مورد وى گفته است : « او مردى الهى و ملكوتى بود ؛ اهل اين زمين نبود ، ما هر همّ و غمى از امور دنيا و معنويّات داشتيم ، وقتى پيش آقاى قاضى ميرفتيم ، بر طرف ميشد . » « 2 » و ساير شاگردان او نيز با تعبيراتى مشابه آن ، وى را ستودهاند كه مجال موجود ، در گنجايش ذكر همه‌ى موارد نميباشد . ويژگىهاى عمده مكتب عرفانى مرحوم قاضى با تأمّلى كافى در سيره و انديشه و انواع فرموده‌هاى مرحوم قاضى از يك طرف ، و مقايسهء آن با آييننامه‌ى ترسيم شده براى سلوك و تكامل در مكتب معصومان دين اسلام عليهم‌السلام ، مىتوان به وضوح دريافت كه وى به عنوان معروف‌ترين منادى مكتب عرفانى اهل بيت عليهم‌السلام مطرح است و اين مكتب ، ويژگىها و ملاك‌هاى خاصّى دارد كه موجب تمايز آن با ساير مكاتب و به‌ويژه گرايش‌هاى انحرافىِ شكل گرفته در اين زمينه مىباشد . هر چند كه شناسايى كامل اين دسته از ويژگىها و بررسى هر كدام از آن در حدّ گنجايش اين مقاله نمىباشد ؛ امّا به برخى موارد مهمّ آن‌ها به صورت خلاصه ، اشاره مىشود : 1 . معرفت و شناخت در فرهنگ معصومان دين اسلام عليهم‌السلام عنصر معرفت و شناخت قلبى ، به منزله زيربناى عرفان و تكامل و تعالى انسان و عامل اصلى رسيدن او به همه مقامات معنوى و ملكوتى ، معرّفى شده است و سالك طريقِ تكامل ، تنها در سايه‌ى معرفت است كه ايمان و يقين او نسبت به حق تعالى محكم و خالص ؛ و عزم و اراده‌اش در اطاعت و اصلاحْ راسخ ؛ و شوق و اشتياق او به بندگى وافر ؛ و ارزش اهتمام و اعمال او در اين مسير ، مضاعف مىگردد . از اين رو ، در بيانات امامان معصوم عليهم‌السلام و به تبع آن در بيانات عارفان نامدار مكتب مرحوم قاضى ، اهميت ويژه‌اى به اين عنصر و آثار و بركات آن ، داده شده است . از آن جمله ، امام على عليه السلام - كعبه‌ى عارفان - اوّلين پايه‌ى عبوديت و بندگى را معرفت الهى معرّفى نموده و مىفرمايد : « أوّلُ عِبادةِ اللّه مَعْرِفَتُه » « 3 » . اوّلِ عبادت خداوند ، معرفت او است .

--> ( 1 ) - نك : اسوه‌ى عارفان ، ص 15 ؛ درياى عرفان ، ص 56 ؛ گلشن ابرار ، ج 4 ، ص 381 - 392 ؛ اقليم وجود ، ص 21 - 23 . ( 2 ) - روح مجرّد ، ص 285 . ( 3 ) - التوحيد شيخ صدوق ، ص 34 ، ح 2 .