جمعى از نويسندگان

247

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

براى آقاى قاضى فرستاده است و چون مى دانسته كه او از مناعت طبعى كه دارد هديه قبول نمى كند گفته است شما اگر حق الناس را قبول داريد من اين را وقف بيرونى شما كردم ! » شب ها به خاطر نبودن لامپ ، خانواده در تاريكى به سر مى بردند و گاهى آن قدر روزگار به سختى مى گذرد كه آقاى قاضى هنگامى كه يكى از شاگردانش سيد حسن الهى به تبريز مى رود به او مى گويد : « رفتى ، فلان كتاب مرا بگير از فلان جا و به فروش و پولش را براى من بياور ! » تنگى معيشت و فقر در بعضى از مقاطع زندگى ، آنچنان آقاى قاضى و خانواده اش را تحت الشعاع قرار مىدهد كه بعضى از كتاب هايشان را مى فروشند تا از پول آن امرار معاش كنند ولى هرگز راضى نمى شود از وجوهات شرعيه استفاده كند . در حالى كه هزار و يك توجيه براى استفاده داشتند . و اين ها همه شرايط زندگى است كه اين مرد روحانى دارد و با اين همه شاگردانش وقتى مى خواهند وى را توصيف كنند مى گويند : « از لحاظ توكل احدى را مانند قاضى نديديم . آن چنان مانند كوه استوار بود كه ابداً مسائل مختلف اجتماعى و زندگى خم به ابروى ايشان نمى آورد ! آرى او كوه است . » مرحوم قاضى از نقطه نظر عمل آيتى عجيب بود . اهل نجف و بالأخص اهل علم از او داستانهايى دارند . در نهايت تهيدستى زندگى مى نمود با عائله سنگين و چنان غرق توكل و تسليم و تفويض و توحيد بود كه اين عائله به قدر ذره‌اى او را از مسير خارج نمى كرد . شاگردش علامه طباطبائى مى گويد : « زمانى كه از شدت فقر در مضيقه بودم رفتم تا از ايشان پولى قرض كنم تا بعد ، از ايران برايم پول بفرستند ، اما وقتى آن جا رسيدم ، ديدم يكى از پسرانش هم آمده و از او براى قابله پول مى خواهد و او جيب هاى خالى اش را نشان مىدهد و مى گويد ندارم و با اين همه احوال ، او يك ذره از آن توكل و تسليم و تفويض و توحيد خودش خارج نمى شد . و چيزى نمى توانست او را از مسير منحرف كند . اين حال آرامش و طمأنينه ايشان براى ما شگفت انگيز بود ! » ايشان مى گويد : « من هر چه دارم از زيارت سيدالشهداء ( ع ) و قرآن دارم . » او كه خود توسط امام حسين عليه السلام پرده هاى عالم غيب و ملكوت از پيش چشمانش برچيده شده و در توحيد به آن قله هاى منيع دست يافته است مى گويد : « ولايت مندك در توحيد است و اصلًا وصول به مقام توحيد و سير صحيح الى الله و عرفان ذات احديت بدون ولايت امامان ( ع ) و خلفاى به حق از اميرالمؤمنين عليه السلام و فرزندانش از بتول صلوات الله عليها محال است . »