اما در اين دوران نهضت‌هاى آزادىبخش اسلامى از سوى مراجع ، علماء ، نيروهاى اسلامى هم پديد آمد تا در برابر مثلث شوم « استعمار ، استبداد ، ايادى ، آن مقاومت و مبارزات سياسى ، فرهنگى ، انقلابى ، نظامى دانسته باشد و مسلماً سدى باشد در برابر سيل بنيان كنى كه از غرب آغاز شده بود . سير مبارزات در اين ميان از نهضت ملا على كنى عليه فراماسونرى ، انگليس ، سلطه‌گرى انگلستان « 1 » نهضت تنباكو توسط مرجع تقليد دوران ميرزا حسن شيرازى عليه تسلط استعمار انگليس در ايران كه با موفقيت و پيروزى ملت به پايان رسيد « 2 » نهضت سيد جمال‌الدين اسدآبادى از شاگردان شيخ مرتضى انصارى و ملا حسين قلى همدانى عليه استعمار غرب در جهان اسلام و ايران « 3 » نهضت مشروطيت توسط مراجع ثلاثه نجف اشرف و علماى ايران « 4 » طرح و جنبش مشروطه مشروعه در برابر توطئه انگلستان « 5 » نهضت شهيد آيت الله سيد حسن مدرس براى حفظ مشروطيت و تعديل استبداد و كوتاه نمودن دست استعمار « 6 » نهضت ميرزا كوچك‌خان جنگلى عليه روسيه تزار ، دولت وابسته وثوق‌الدوله و قرارداد استعمارى « 7 » 1919 نهضت شيخ محمد خيابانى در تبريز عليه روسيه تزار ، عثمانى و انگلستان « 8 » نهضت اسلامى و حكومت اسلامى آيت الله سيد عبدالحسين لارى از شاگردان ميرزاى شيرازى و مكتب ملاحسين‌قلى همدانى « 9 » نهضت علماى آذربايجان عليه استبداد و سياست رضاخان ، خاصه در سطح رهبرى حضرات آيات عظام سيد ابوالحسن اصفهانى و نهضت علماى آذربايجان عليه سياست ضد اسلامى رضاخان خصوصاً حضور حضرات آيات : سيد باقر قاضى ، ميرزا صادق آقا مجتهد تبريزى « 10 » نهضت علماى اصفهان عليه رضاخان و سياست ضد اسلامى سردار سپه در قم به رهبرى آقا نجفى « 11 » نهضت مراجع و علماى خراسان عليه كشف حجاب و غدغن كردن حجاب كه منجر به تبعيد آيت الله العظمى سيد حسين قمى و دستگيرى ، تبعيد بسيارى از علماء ، شهادت هزاران نفر در حرم مطهر رضوى ( ع ) و حمله به مسجد گوهرشاد شد « 12 » نهضت علماى سراسر ايران پس از سقوط رضاخان ( 1320 ) و احياء حوزه‌هاى علميه در سراسر مملكت ، خصوصا حضور مرجع تقليد حضرت آيت الله العظمى سيد حسين بروجردى در مديريت حوزه علميه قم « 13 » تلاش و مجاهدت ده‌ها تشكيلات اسلامى ( 1325 1320 ) در ايران امثال : اتحاديه مسلمين « 14 » فداييان اسلام « 15 » حزب برادران « 16 » هيئت علماى تهران « 17 » مبارزات ضد استعمارى آيت الله سيد ابوالقاسم كاشانى عليه استعمار غرب خصوصا انگليس « 18 » و در اين

--> ( 1 ) - رسائل و اعلاميه‌هاى علماى شيعه محمد حسن رجبى / تهران / نى ( 2 ) - نهضت تنباكو / ميرزا حسن كربلايى / با تصحيح حجه‌الاسلام رسول جعفريان ( 3 ) - نهضت اسلامى سيد جمال‌الدين / صدر واثقى / تهران / شركت سهامى انتشار مجموعه 11 جلدى كتاب سيد جمال‌الدين اسدآبادى / سيد هادى خسروشاهى / قم / شروق ( 4 ) - نهضت مشروطيت / فراز و فرود مشروطيت / سيد مصطفى تقوى / ( 5 ) - شيخ فضل‌الله نورى / مهدى انصارى / تهران / اميركبير بيانيه‌ها و نامه‌هاى شيخ فضل‌الله نورى / 2 جلد / 4 ( 6 ) - شهيد آيت الله مدرس / سيد على مدرسى / ( 7 ) - نهضت سردار جنگل / ابراهيم خزايى / تهران / جاويدان اقاليم قيله / محمدرضا حكيمى / تهران / دليل ( 8 ) - سيد عبدالحسين لارى / آيت‌اللهى / تهران / اميركبير ( 9 ) - گلشن ابرار / قم ( 10 ) - علماء و رضاشاه / بصيرت‌منش ( 11 ) - - نهضت آقا نجفى / دكتر موسوى نجفى ( 12 ) - واقعه گوهرشاد / تهران / انتشارات سروش / اسناد كشف حجاب / تهران / مركز بررسى اسناد تاريخى ( 13 ) - تاريخ سياسى معاصر / سيد جلال‌الدين مدنى / قم / حوزه علميه ريشه‌هاى انقلاب اسلامى / آيت الله عباسعلى عميد زنجانى ( 14 ) - سيرى در زندگى آيت الله سيد حسين بروجردى / حجه الاسلام على دوانى ( 15 ) - جريانات سياسى مذهبى ( 1357 1320 ) حجه الاسلام رسول جعفريان / تهران / علمى ( 16 ) - حزب برادران / تهران / مركز اسناد انقلاب اسلامى / ( 17 ) - جريانات سياسى مذهبى / حجه‌الاسلام رسول جعفريان ( 18 ) - اسناد آيت الله سيد ابوالقاسم كاشانى / 3 جلد / تهران / مركز اسناد انقلاب اسلامى