دوران حضور دهها مرجع تقليد ، علماء مدرسين ، فقها ، محدثين ، عالمان مجاهد در عرصه‌ى فرهنگ ، حوزه ، سياست ، خصوصا برخى از آن‌ها از شاگردان مكتب ملاحسين قلى همدانى ، سيد احمد كربلائى طهرانى ، نهايت سيد علىآقا قاضى بودند . از ميرزاى شيرازى ، ميرزا حسين نورى « 1 » به عنوان يك عالم و مورخ و محدث بزرگ « 2 » شيخ عباس قمى مورخ و محدث « 3 » شيخ آقا بزرگ تهران ، مورخ و رجال نويس برجسته « 4 » شيخ عبدالكريم حائرى يزدى فقيه و رئيس حوزه علميه قم « 5 » مراجع ثلاثه پس از شيخ شيخ عبدالكريم حائرى در قم حضرات آيات عظام : سيد محمدتقى خوانسارى « 6 » سيد صدرالدين صدر « 7 » سيد محمد داماد « 8 » ميرزا محمدعلى شاه‌آبادى عارف و اصل ، فيلسوف برجسته و مرجع تقليد « 9 » آيت الله ميرزا جوادآقا ملكى تبريزى عارف و اصل ، مدرس و فقيه برجسته ، معلم اخلاق و عرفان و از شاگردان مكتب ملاحسين قلى همدانى « 10 » آيت الله امام خمينى عارف و اصل ، فيلسوف بزرگ ، فقيه و مرجع جهان اسلام ، رهبر انقلاب اسلامى « 11 » و مؤسس نظام جمهورى اسلامى « 12 » و اين همه را بايد مورد بررسى قرار داد تا براى شناخت ، راهى روشن و روشى محققانه ارائه كرد . از عرفان اصيل تا عرفان كاذب بردن ترديد عرفان اصيل همان است كه از قرآن كريم ، سيره و سنن اهل‌بيت ( ع ) و ادعيه وارده نشأت گرفته است ، لذا عارف در اسلام با تأسى بر روش پيامبر ( ص ) و اهل‌بيت ( ع ) در دو قلمرو عرفان علمى و عملى كوشا و با روح تعبد ، تقيد ، عمل به احكام فقه الهى و اجتناب از انحراف ، انحطاط ، اعوجاج‌هاى خودبينى ، خودپرستى ، خودخواهى ، خود بزرگ‌بينى . . . در برابر حق و حقيقت خاشغ و خالى از ريا و « انانيت » و « عنان گسيختگى » است در يكصد و اندى سال ما شاهد مكاتب عرفان كه در مسير و خط ائمه اطهار ( ع ) بودند از مكتب عرفانى سيد على شوشترى « 13 » ، ملا حسين‌قلى همدانى « 14 » ميرزا جوادآقا ملكى تبريزى « 15 » سيد احمد كربلايى « 16 » ميرزا محمد على شاه‌آبادى « 17 » ميرزا علىآقا قاضى طباطبايى « 18 » علامه سيد محمدحسين طباطبايى « 19 » امام خمينى « 20 » هستيم كه در موارد بسيارى اين مكاتب هم به لحاظ شاگردان و مروجان مرتبط مىشوند ، خاصه از ميرزا جوادآقا ملكى تبريزى به امام خمينى و از سيد احمد كربلايى به ميرزا علىآقا قاضى كه از آن به علامه طباطبايى و شاگردان امام و ايشان كه مروجان عرفان اسلامى هستند ، مشترك مىباشند « 21 » .

--> ( 1 ) - نهضت روحانيون / 5 جلد / حجه الاسلام على دوانى / ( 2 ) - نهضت روحانيون / 5 جلد / حجه الاسلام على دوانى / ( 3 ) - - شيخ عباس قمى / حجه الاسلام على دوانى / ( 4 ) - شيخ آقا بزرگ تهرانى / محمدرضا حكيمى / تهران / دليل ما ( 5 ) - نهضت روحانيون / ( 6 ) - نهضت روحانيون / ( 7 ) - نهضت روحانيون / ( 8 ) - نهضت روحانيون / ( 9 ) - آيت الله ميرزا محمدعلى شاه آبادى / تهران / پژوهشگاه انديشه اسلامى ( 10 ) - آيت الله ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى / ( 11 ) - امام خمينى بنيان مرصوص / علامه آيت الله عبدالله جوادى آملى / قم / اسراء ( 12 ) - امام خمينى بنيان مرصوص / علامه آيت الله عبدالله جوادى آملى / قم / اسراء ( 13 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 14 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 15 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 16 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 17 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 18 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 19 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 20 ) - حكماء بعد از ملاصدرا / دكتر منوچهر صدوقى شما / تهران / ( 21 ) - آسمان معرفت / علامه حسن حسن‌زاده آملى / قم