الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

68

رساله مضاربه و احكام ربا و بانكها و اعتكاف و مسائل ديگر روز (فارسى)

كارمزد دريافت مىكند . از اين قبيل است وصول كردن چكهايى كه مشتريها در بانك مىگذارند و چنانچه چكى به عهده بانكى در شهر ديگر باشد و بانك آن چك را براى مشترى وصول كند ، از مشترى كارمزد مىگيرد . مسئله 14 اين عمل بانك كه وصول كردن سفته و يا چكها براى مشتريان بوده باشد ، جايز است و گرفتن كارمزد نيز براى اين عمل جايز مىباشد به شرط اينكه بانك فقط درگرفتن اصل مبلغ سفته و يا چك دخالت داشته باشد ، و اما چنانچه براى آن مبلغ سود و فايده نزولى قرار داده باشند در اين صورت تصدّى بانك جايز نمىباشد و گرفتن كارمزد براى وصول مبلغ سفته و يا چك ، از نظر فقهى از باب جعاله مىباشد و يا به عنوان اجاره و يا مطلق خواهش صاحب سفته و يا امضا كننده آن است . مسئله 15 گاهى متعهد سفته پولى در نزد بانك دارد و در آن سفته قيد شده است كه در سررسيدش به آن بانك مراجعه كند و بانك مبلغ سفته را از حساب او برداشت كرده و به طلبكار نقداً بپردازد ، و يا در حساب طلبكار منظور نمايد ، و اين كار به اين معنى است كه متعهد سفته طلبكار خود را به بانك حواله كرده و چون در نزد بانك پول داشته و بانك بدهكار او مىباشد عمل حواله صحيح است ، و بانك اگر عذر موجهى نداشته باشد بايد حواله را قبول نمايد . و بر اين فرض جايز نيست