الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

256

الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات)

جواب : الف - اين قتل در مفروض مسأله عمدى است و توجه نداشتن به مسأله آن را ملحق به شبه عمد نمىكند . ب - جواز قتل زانى با زوجه را اگر چه بعضى فرموده‌اند در صورتى كه در حال زنا باشد ، ولى اين حكم در صورتى كه صحيح باشد راجع به زوج است نه هر كس ولى اصل اين حكم محل اشكال است و دليل آن تمام نيست افزون بر اين ، اين شخص زنا نكرده و از باب دفاع هم قتل او جايز نبوده چون در حال فرار بوده و نيست . ج - اين قتل اگر چه عمدى است و ظاهر سؤال اين است كه بچه بالغ بوده ولى موجب قصاص و ديه نمىشود چون او جاهل به مسأله بوده و احتمال خلاف هم نمىداده بنابراين مشمول صحيح عبد الصمد بن بشير « 1 » كه فرموده « اى رجل ركب امراً بجهالة فلا شىء عليه » مىشود و اين كبرى اگر چه در مورد كفاره حج است ولى عموم آن مورد را هم شامل است خصوصاً كه جاهل در اين مورد قاصر محسوب مىگردد و لكن ديه بر بيت المال است چون خون مسلم به هدر نمىرود و الله العالم . سؤال 472 . آيا اگر كسى را اكراه كردند بر قتل ديگرى به طورى كه اگر نكشد خود او را تهديد به كشتن كرده‌اند آيا قصاص دارد يا خير . جواب : اگر كسى كه اكراه شده بداند كه كشتن غير براى حفظ جانش جايز نيست قصاص دارد و اگر نداند مثل بعضى از مأمورين نظامى قتل خطا محسوب مىشود و شكى نيست كه كشتن غير براى حفظ جان خودش جايز نيست و تقيه تا جايى است كه ريختن خون

--> ( 1 ) فى الوسائل ، ج 9 ، 3 / 45 من تروك الأحرام . فأنه لا يبطل دم امرء مسلم . فى الوسائل ، ج 19 ، باب 4 من العاقلة .