الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

178

الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات)

جواب : اين مسأله دو صورت دارد يكى اينكه وصيت كرده كه بعد از او فلان مال را وقف كنند و ديگرى اينكه وقف كرده الآن به طورى كه انشاء وقف از الآن باشد و منشأ در آينده كه اين را وقف منقطع الاول گويند و در هر دو صورت مىتواند از وصيت خود برگردد حتى اگر بگوييم وقف منقطع الاول صحيح است چون قبض وقف حاصل نشده چه رسد به اينكه اصلًا وقف منقطع الاول صحيح نباشد . سؤال 371 . اگر كسى وصيت كرد كه زمين معينى را غير از ثلث مالش به مصرف نماز و روزه و خيرات براى خودش برسانند آيا ممضى است يا در صورتى كه ورثه اجازه ندهند بايد از ثلث مال حساب شود ؟ جواب : ثلث آن زمين را كه قسمت خيرات است از ثلث حساب نمايند و دو ثلث آن كه قسمت نماز و روزه است بنابر اين كه خارج شدن نماز و روزه از اصل مال محل اشكال باشد نصف آن را از ثلث و نصف آن را از اصل مال حساب نمايند و اگر تمام قسمت نماز و روزه را از اصل مال حساب نمايند مطابق احتياط است و سزاوار نيست اين احتياط ترك شود و اما بنابر اين كه از اصل مال خارج نشود كه در نظر اينجانب قوى است پس تمام آن زمين بايد از ثلث مال حساب شود . حاصل دليل اينكه وصيت به مازاد از ثلث منوط به اجازه ورثه است و نماز و روزه چون احتمال است كه از اصل مال خارج شود و سيد در عروه فرموده‌اند خالى از قوت نيست ولى جزم به آن نيست و اصل عدم انتقال مال به ورثه نسبت به آن با شك در جريان استصحاب بقاى مال از براى ميت از جهت احتمال تغيير موضوع علم اجمالى به اينكه اين مقدار نماز و روزه يا از مال ميت است و يا از مال ورثه قانون عدل و انصاف اقتضا مىكند كه اين مقدار تنصيف گردد ولى بنابرآنچه حق است در نظر كه نماز و روزه از اصل مال خارج نمىشود پس فرقى با خيرات ندارد و همه را بايد از ثلث مال حساب نمود . سؤال 372 . اگر شاهد عادل شهادت دهد كه ميت وصيت به ثلث مال كرده است و مصرف آن را معين نكرده آيا بايد آن را براى نماز و روزه او مصرف كرد و يا در مورد ديگر هم