جواب : اگر وقتى شكم را پاره كردند آن ماهى داخل زنده باشد و در خارج آب بميرد حلال است و اگر بدانيم مرده بوده قبل از صيد ماهى مذكور حرام است و اگر شك كنيم كه آيا زنده بوده در وقت صيد يا مرده اظهر حرمت آن است و دو خبرى كه درباره حليت آن هست ضعيف است و عمل مشهور به آنها محرز نيست حتى اگر بدانيم آن ماهى در وقت صيد در شكم زنده بوده و بعداً مرده نيز حليت آن خالى از اشكال نيست چون دليل دال بر اينكه تذكيه ماهى بعد از گرفتن از آب در حال زنده بودن است از اين فرد منصرف است و ماهى كه در هواى آزاد بميرد يا در شكم خفه شود با هم فرق دارد بنابراين نوبت به استصحاب حيات آن ماهى تا زمان گرفتن از آب در صورت شك نمىرسد بر فرضى كه از مثبت بودن آن غمض عين شود و واسطه خفى تلقى گردد پس فقط در يك صورت مىشود آن ماهى در شكم حلال باشد و آن هم صورت اول است و الله العالم . سؤال 336 . آيا خوردن نخاع ( مغز حرام ) ماهى و پرندگان حلال است ؟ جواب : بلى حلال است بلكه ساير چيزهايى كه در حيوانات ديگر حرام است مثل حدقة چشم نيز حلال است و ماهى زنده را مىشود خورد اگر چه احتياط در نخوردن ماهى زنده سزاوار نيست ترك شود بلكه حرام بودن نخاع پرندگان نيز دليل محكمى ندارد و حلال است . « 1 » خوردنى و آشاميدنى سؤال 337 . آيا ژلاتين كه از استخوان مرده حيوان حلال‌گوشت يا حرام‌گوشت مىسازند پاك

--> ( 1 ) و دليل ما ذكر هو أن الروايات الواردة فى حرمة النخاع يكون فى امثال الغنم و البقر و لا يشمل السمك و الطيور و فى رواية اسماعيل بن مرار ما يتوهم منه الحرمة فى غير ذلك أيضاً الا ان السند ضعيف لعدم ورود توثيق بالنسبة الى اسماعيل بن مرار و كذلك الدلالة حيث أن المورد يكون فى امثال الأنعام من الحيوان فيكون المراد من غيره من الحيوان هو غير ما ذكر فيه من الأنعام . ( يرجع للتفصيل الى كتاب الجواهر ، ج 36 )