شيخ احمد اهتمام (ملا احمد)
67
حكمت ها و اسرار علمى احكام بهداشتى اسلام (فارسى)
اين گفتار به واقع نزديك است و علوم عصرى آن را تأييد مىنمايد . چنانچه در مسئله آينده نيز ايشان اشكالى به كلام سيد يزدى مىفرمايند كه آن هم بر اساس علوم عصرى اشكال مناسبى است . اگر آب مطلق يا مضاف نجس شد ، بعد از آن تصعيد و بخار شد و به صورت اوليه برگشت ، در پاك شدن اين آب اختلاف است . مرحوم سيد در عروة الوثقى صريحاً مىفرمايد : مضاف و مطلق به تصعيد و تبخير پاك مىشود به دليل استحاله ، كه تبخير شده است . در حاشيه آن چند نفر از فقهاء ، مثل آيت الله بروجردى و اصطبهاناتى و گلپايگانى اعتراض بر اين كلام نموده اند كه پاك كنندگى اين نوع استحاله معلوم نيست . تحويل و تحول در علوم عصرى بر دو نوع است . يكى تحويل شيميايى كه به كلى عناصر جسم ، تجزيه و تركيب جديدى پيدا مىكند ، مثل : سوختن چوب نجس كه پس از سوختن به صورت مقدار كمى خاكستر درآيد . در اين موقع عناصر اين چوب به كلى تجزيه شده و به صورت گازهاى مختلف اكسيژن و هيدروژن و نيتروژن و غيره در هوا منتشر شده و كمى مواد معدنى و كربن اين چوب به صورت خاكستر در آمده و در اين صورت طهارت آن بدون اشكال است در مسئله مطهرات تفصيل و مسئله آن مىآيد . ( اين تحول ترانسفرماتين شيمى ( Transfor motionshimi ) خوانند . ) نوع دوم ، تحولات فيزيكى است كه جسمى ممكن است صورتهاى مختلف بر آن عارض گردد ، گاهى دج ( جامد ) ، گاهى آبگين ( مايع ) ، گاهى گاز ( بخار ) باشد . مثل اين كه گندم به صورت آرد و گاهى به صورت نان درآيد . اين نوع تحولات چه از نقطه نظر فقهى چه روى موازين علوم طبيعى ، موجب انقلاب و استحاله در ماهيت شيئى نمىشود . از اين رو فقهاء به اين نوع تغييرات ، حكم استحاله را اجراء نمىكنند . پس در مسئله فوق ، چون در تصعيد آب بخار شده تحولات شيميايى واقع شده و تبديل فيزيكى و تغيير صورت در آن رخ داده لذا علوم