سركه ( آنها مايعى از خود ترشح مىكنند و به شراب مىزنند ، اگر روى شراب باز باشد ؛ خاصيت شيميايى شراب تبديل به سركه مىشود ، مثل مايع پنير كه به شير مىزنند شير بسته شده تبديل به پنير مىگردد ) مىنمايند . يك دسته انگور را تبديل به سركه مىنمايند و دسته ديگر در سطح زمين و يك دسته در زير زمين براى اصلاح تغذيه گياهان فعاليت مىكنند . يك دسته در خاك ، زباله‌ها را به مواد معدنى و كانى تجزيه مىنمايند . « 1 » در اينجا محل شاهد ما دسته اى هستند كه در آبها زندگى مىنمايند و كثافت و مواد آلى را به عناصر اوليه و كانى تجزيه مىنمايند . به وسيله همين حيوانات ذره بينى ( در درون آب يا روى سطح آب ) ، بافتهاى نباتى و حيوانى و مواد آلى « 2 » كه در آب‌ها مىريزد را تجزيه مىنمايند برگشت آن به يكديگر متصل است و اين طريق در عالم طبيعت ، حكومت و تسلسل و پيوستگى دارد . « 3 » اين اعمال شيميايى كه به وسيله حيوانات ذره بينى مخصوص انجام مىگيرد در اصطلاح شيمى « فرمانتاسيون » « 4 » يا انقلاب حيوانى گويند و عامل آن ، كه جانداران ريز مىباشند ، « فرمان » مىخوانند . « 5 » تاريكىها و كثافات و مواد آلى محيط مساعدى براى تكثير و پرورش جانداران موذى

--> ( 1 ) . يك دسته در داخل بدن انسان و حيوان به نام فرمان يا گلبول ، خدمات شايان و قابل توجهى عهده دار مىباشند . ( اعجاز خوراكى ها ، ص 87 ) ( 2 ) . مواد كانى همان عناصر بسيط اوليه هستند ، مثل اكسيژن - هيدروژن - نيتروژن - كربن - آهن - كلسيم . تركيبات كانى عبارت است از : تركيبات دو يا چند عنصرى كه نسبتاً دوام و ثبات دارد و جزء بافت نبات و حيوان نباشد مثل تركيب آب و هوا - آجر و امثال اين ها . تركيبات آلى عبارت است از : تركيب بافت‌هاى بدن حيوانات و نباتات و اين دسته زود فاسد مىشوند و در معرض فساد و تجزيه هستند از اين رو مىبينيم بدن و اجزاء حيوانى مثل تخم مرغ و شير حيوان و اندام نباتى مانند ميوه جات و حبوبات و امثال اينها زود فاسد و بد بو و لانه ميكروبها مىگردند . مواد آلى غالباً داراى ازت و كربن است و فساد پذيرى آن به واسطه همين مواد خواهد بود . ( 3 ) . اسلام و علم امروز ، ص 420 . ( 4 ) . Fermen tation ( 5 ) . Ferment