مىباشند ، مثل : خون و گوشت و شير و ميوه و سبزيجات ( مواد آلى آن ها ، مواد كانى است ، مثل تركيبات از سنگ و خاك كه انحلال آن طولانى است ) محيط مساعد براى تكثير و پرورش جانداران ذره بينى مفيد جايى است كه اكسيژن لازم در اختيار داشته باشند . ابزار كار و اسلحه آن‌ها در برابر دشمنان فقط اكسيژن است . عمل اين فرمان‌ها در خاك و آب اين است كه كثافات و زباله‌ها و مواد آلى و ميكروبهاى زيان‌آور را گرفته و به آنها حمله مىكنند و به تدريج ( حداقل تا مدت بيست روز ) آن‌ها را تجزيه و تحليل مىنمايند . « 1 » تركيبات بعضى از مواد آلى داراى سه عنصر است ، مانند : نشاسته ، قند و الكل ، كه هر كدام ، فرمول خاصى دارند ، بعضى از چهار عنصر يا بيشتر تركيب شده ، عمل فرمان‌ها تدريجى است . اول يكى از چهار عنصر را جدا كرده ، مثلًا اكسيژن آن را گرفته سپس از سه تركيب باقيمانده يك عنصر ديگر مىگيرد و به صورت گاز رها مىكند و در مرتبه اخير دو عنصر باقيمانده را تجزيه و به دو عنصر اصلى تبديل مىنمايند . يكى از نويسندگان در اين زمينه مىنويسد : حيوانات ذره بينى شناوران و غواصان قابلى هستند كه در آب بهتر از هر جا مىتوانند زندگى و ابراز فعاليت نمايند . دسته‌هايى از آن‌ها در سطح آب يعنى ، مجاور هوا زيست كرده و هميشه شناور مىباشند و هوا خوار ناميده مىشوند . دسته‌هاى ديگر ، دور از هوا در داخل آب مسكن گزيده و براى تنفس خود به اكسيژن محلول در آب كه از هوا گرفته مىشود و مقدار آن بسيار كم است ؛ اكتفاء مىنمايند . همين دو دسته در روى خاك مجاور هوا و زير خاكها نيز مىباشند تا آن حدودى كه اكسيژن زير خاك به آن‌ها برسد . اين حيوانات ذره بينى ميكروب‌هاى بسيار مفيد نامرئى بى سر و صدائى هستند ، جز محيط تميز و مختصرى از اكسيژن محلول توقع

--> ( 1 ) . مطهرات در اسلام ، بازرگان ، ص 21 .