فقط و فقط نزديكى به حضرت حق و رضايت و خشنودى احديت را مد نظر قرار داده و بس . چون اتصاف به صفات الهى مثل عدل و احسان و افاده و يارى مظلومان و پاكى از زشتىها موجب رابطه بين بنده و خالق است . « اتصفوا بصفات الله و تخلفوا باخلاق الله » « 1 » بعضى هم در نقطه مقابل اين دسته ، مراكز فساد و فحشاء در دسترس جوانان و ملت مىگذارند كه به قرب شيطان نائل شوند ، « كل يعمل على شاكلته » متاع كفر و دين بى مشترى نيست * گروهى اين ، گروهى آن پسندند . بدون ترديد در عالم ، حسن و قبح ذاتى وجود دارد . قطع نظر از اوامر و نواهى شرع يعنى ، بعضى از چيزها به حكم عقل نيك و حسن دارد ، مثل : احسان و عدالت ، بعضى چيزها ذاتاً قبيح است و عقل مجرد ( قطع نظر از امر و نهى شرع ) حكم به قُبح آن مىكند ، مثل دروغ ، خيانت ، ستمگرى . از اين رو امر و نهى در اين نوع مثل آيه شريفه است : « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ » . « 2 » كوتاه نظران مثل اشاعره مىگويند : حسن و قبحى در اين عالم ذاتاً وجود ندارد ، بلكه حسن و قبح اشياء ، تابع امر و نهى شارع است . هرچه را امر كرد ، حسن مىشود و هرچه را نهى كرد ، قبيح مىشود . اما عقيده حقه اماميه و بعضى فرق اهل سنت آن است كه هرچه را كه حسن ذاتى و مصلحت نفس الامر داشته ، شارع مقدس به آن امر ( وجوبى يا استحبابى ) فرموده و هر چيزى كه قبح و مفسده واقعى و نفس الامرى داشته ( اعم از اين كه ما متوجه حسن و قبح آن باشيم يا نباشيم ) آن را نهى فرموده است . بسيارى از مأمور به « 3 » يا منهى « 4 » عنه متوجه هست كه به كلى

--> ( 1 ) . بحارالانوار ، علامه مجلسى ، ج 58 ، ص 129 ؛ « خود را به صفات الهى و اخلاق الهى متصف كنيد . » ( 2 ) . سوره النحل ، آيه 92 . « در واقع خدا ، به عدالت و نيكى و اداى ( حق ) نزديكان فرمان مىدهد ؛ و از [ كار ] زشت و ناپسند و ستم منع مىكند ؛ ( خدا ) شما را پند مىدهد ، تا شايد شما متذكّر شويد . » ( 3 ) . چيزهايى است كه خدا به آن امر نموده است . ( 4 ) . چيزهايى است كه خدا به آن نهى نموده است .