نداشتن وسايل اكتشافى ، بدون ميكروسكوپ ، باكترىها و آميب‌ها و باسيل‌ها و اتم‌ها را مىديده و از عمل الكترون‌ها و مغز اتم با اطلاع بوده است . ايشان بدون منشور ، تجزيه نور و بدون تلسكوپ نجومى مشاهده مىكرد كه در كره مريخ چه آب و هواى مساعدى دارد و سكنه كره عطارد بال و پر دارند و كره « 1 » ماه قابل سكونت نيست و تاثيرات اشعه خورشيد چه اندازه است « الاسلام يعلو و لا يعلى عليه ؛ اسلام بر تمام اديان برترى دارد و هيچ آئينى نتواند بر منطق اسلام برترى جويد » . چهارم : احكام الهى ، هدفمند و حكمت آميز در علم كلام بحثى راجع به موضوع عدل است كه متكلمين مىگويند : كه همه افعال حضرت حق داراى غرض و هدف است و به حكم عقل و نقل هيچ فعلى را بدون غايت و غرض و فايده ايجاد نمىكند . « أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ » ؛ « 2 » در فن كلام ثابت شد كه محال است كه از خداوند فعل عبث صادر گردد . خداوند چون غنى بالذات و مستجمع من جميع الجهات است ، در افعالش رعايت فايده براى خود ننموده ، بلكه براى رسانيدن فايده به غير خود بوده است . من نكردم خلق تا سودى كنم * بلكه تا بر بندگان جودى كنم كارهاى خدا براى افاده و افاضه فيض بوده نه براى استفاده خود ، مانند : بعضى كه بناهاى خيريه از قبيل حمام ، مدرسه و بيمارستان تاسيس مىكنند و بودجه‌اى براى مصالح آن تخصيص مىدهند كه عموم ملت و هموطنان استفاده ببرند . از اين مؤسسه استفاده مادى براى مؤسس آن ندارد ،

--> ( 1 ) . اسلام و اديان باطله ، صفحه 33 . ( 2 ) . سوره المومنون ، آيه 115 . « و آيا پنداشتيد كه شما را بيهوده آفريده‌ايم ، و اينكه شما به سوى ما باز گردانده نمىشويد ؟ ! »