و از آنجا كه هر موجودى ايجاد كننده‌ى خود را ثنا گويد ، و همه‌ى موجودات را خداوند از كتم عدم به عرصه‌ى وجود آورده ، لذا همه به زبان تكوينى ، ثنا خوان و تسبيح حق گويند « أنطقنا اللَّه الذي أنطق كلّ شيء » . « 1 » چون هر جميلى مستحق ثنا است و خداوند جميل و همه‌ى جمال‌ها از او گرفته شده ، از اين رو هر موجودى ثناى حق گويد . « كاميل فلاماريون » ، فرانسوىِ موحّد ، در كتاب « خدا در طبيعت » « 2 » مىگويد : آن وجود سرمدى و قادر ، مدبّر ، حكيم ، مقدّر ، در جزئىترين و حقيرترين آثار طبيعت با ما تكلّم مىكند . اين اشارات و تكلمات قادر لايزال ، به طورى با فصاحت و بلاغت آميخته گرديده كه بزرگ‌ترين آثار و برجسته‌ترين شاهكارهاى بشرى در صنايع شعرى و هنرى را نمىتوان با آنها مقايسه نمود . بعضى از مخلوقات پيوسته در حال قيام و به زبان حال به تسبيح و تمجيد حق اشتغال دارند ، مثل درختان كه در صفوف منظّم وغيرمنظّم ، ثنا خوان و تسبيح گويايند .

--> ( 1 ) . فصلت / 21 « گويا كرد خداوند ما را ، آن خداوندى كه همه چيز را گويا گردانيد . » يكى از عرفا گويد : معجزه‌ى پيامبر در تسبيح سنگريزه‌ها ، فهمانيدن صداى ذكر و تسبيح سنگريزه‌ها به ديگران بود ، نه اصل تسبيح ، زيرا آن تسبيح به سنگريزه‌هاى در دست رسول اكرم‌صلى الله عليه وآله اختصاص ندارد و همه‌ى سنگريزه‌هاى عالم ، بلكه همه‌ى موجودات تسبيح حق گويند و ليكن با توجه به كلام الهى كه مىفرمايد : « شما تسبيح آنها را نمىفهميد » ، اسراء / 44 پيغمبرصلى الله عليه وآله تسبيح سنگريزه‌ها را ، به آنها فهمانيد و شنوانيد ، و اين است معجزه‌ى او . ( 2 ) . خدا در طبيعت ، ص 29 .