على غضنفرى
90
مبانى تشيع در منابع تسنن (فارسى)
مىگويد : و اختلف الاقوال فى اهل البيت ، و الاولى يقال هم اولاده و ازواجه و الحسن و الحسين منهم و على منهم لانه كان من اهل بيته بسبب مباشرته ببنت النبى عليه السلام و ملازمته للنبى . « 1 » « دربارهى اهل بيت ، اقوال مفسران مختلف است و اولى اين است كه بگوييم اهل بيت پيامبر عبارت است از : فرزندان و زنان او و نيز حسن و حسين و همچنين على چون با دختر پيامبر مباشرت داشته و ملازم پيامبر بوده است ، از آنان است . » اراده اراده را مىتوان به دو گونه تصور نمود : ارادهاى كه پس از آن و به محض حصول آن ، فعل محقق شود ، اين اراده را اراده تكوينى گويند ؛ و آن نوع از اراده كه حصول فعل پس از آن بستگى به شرايط ديگر است ، تشريعى نام نهادهاند . هردو نوع اراده براى خداوند قابل تصور است . آيهى زير اشاره به اراده تكوينى خداوند دارد : إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ . « 2 » « دستور او اين است كه هرگاه به چيزى بگويد بشو مىشود . » اين ارادهى تكوينى است كه به محض تحقق آن ، خواستهى خداوند محقق مىشود . ارادهى تشريعى خدا ، مانند دستورهاى عملى و اخلاقى الهى از قبيل اقيموا الصلواة ، اتو الزكاة ، لا يغتب و . . . است . تحقق ارادهى الهى در اينگونه امور ، بستگى به شرايطى دارد كه پس از ايجاد آنها به انسان داده مىشود . ارادهاى كه در آيه به كار رفته اراده تشريعى نيست ؛ زيرا ارادهى تشريعى به پيراسته بودن تمام انسانها صورت گرفته نه برخى . بهطبع وجود چنين ارادهاى در
--> ( 1 ) - تفسير كبير ، ج 25 ، ص 209 . ( 2 ) - يس ، 82 .