ابن عدى گفته است : جعفر بن عبد الواحد دزد در حديث است و احاديث ناشناخته‌اى از افراد موثق روايت كرده است . ابن معين ، گفته است : حمزه ( راوى حديث نجوم ) يك فلس نمىارزد . شوكانى ، در « ارشاد الفحول » و كتاب « القول المفيد فى الاجتهاد و التقليد » نوشته است : بىاعتبارى حديث نجوم نزد خبرگان فن حديث آن قدر مشهور است كه اصلا با اين‌گونه روايات ، در كوچك‌ترين مسائل شرعى عمل نمىكنند ؛ لذا اين حديث اصلا حجت و معتبر نيست . قاضى عياض و همچنين بيهقى ، روايت را به خاطر وجود « حارث بن غضين » و « حمزة بن ابى حمزه » ضعيف و ساختگى مىشمارند . » « 1 » ابو ريه ، نيز مىگويد : « حديثى بىريشه است . » « 2 » ارشد سفلى ، هم گفته است : « چگونه عمل به اقوال معارض و ضد هم امكان دارد و چگونه رسول خدا به آنها فرمان داده است ؟ » « 3 » شوكانى ، هم مىگويد : « كسانى كه براى حجيت قول صحابى به حديث نجوم تمسك كرده‌اند ، اين حديث قطعا ثابت نشده است ؛ و اين مطلب نزد اهل فن كاملا مشخص است ؛ به صورتى كه به مانند اين حديث در كوچك‌ترين مسأله‌ى شرعى تمسك نمىشود چه رسد به اين مسأله‌ى بسيار مهم . » « 4 » مباركفورى ، همه‌ى طرق مختلف حديث را بررسى كرده است . وى مىگويد : در طرق گوناگون اين روايت ، افرادى مانند حمزه النصيبى ، حميد بن زيد ، عبد الرحيم بن زيد ، جعفر بن واحد و ضحاك بن مزاحم وجود دارند و اينها همه ضعيف و

--> ( 1 ) - ر . ك : ميزان الاعتدال ذهبى ، ذيل اسامى ؛ گفتگوى مذاهب ؛ عدالت صحابه . ( 2 ) - الاضواء على سنة محمدية ، ص 32 . ( 3 ) - البانى شذوذه و اخطايه ، 63 . ( 4 ) - ارشاد الفحول الى تحقيق الحق من علم الاصول ، ج 2 ، ص 188 .