فضائل على عليه السلام به شهادت تاريخ و به گواهى انديشمندان فرق اسلامى ، در تمامى عرصه‌هاى عبادى ، اخلاقى و اجتماعى ، بعد از وجود پيامبر مكرم اسلام صلى الله عليه و آله ، احدى چون على عليه السلام پاى به حيات نگذاشته‌است . فضائل فردى و اجتماعى آن حضرت ، ريشه در عمق وجود او دارد و طرح آنها مقوله‌اى جدا مىطلبد و بيان گوشه‌اى از خصلت‌هاى شايسته‌اش هرگز نمىتواند معرّف آن وجود عظيم باشد . بديهى است كثرت ويژگىهاى زيباى او به حدى است كه مىبايست هر كدام از خصال وى به شيوه‌اى تخصصى و تحقيقى مورد بررسى قرار گيرد . و با اينكه اين مقوله به بيان عظمت‌هاى او در عرصه خلافت مىپردازد ، ولى لازم است در آغاز بحث برخى از ويژگىهاى علمى او مطرح شود تا با نگاهى وسيع‌تر به مباحث مورد نظر بپردازيم . فضل على عليه السلام از زبان خودش هرچند سخن از خود و حديث نفس در همه جا و همه حال مطلوب نيست اما آنگاه كه بيان فضيلت ، به ذكر عظمت الهى و ياد او منجر شود و يا براى ترويج حقايق در اذهان مفيد باشد ، از باب وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ « 1 » ؛ عملى

--> ( 1 ) - سوره ضحى ، آيه 11 .