( 15 ) دنياى ملعونه ، دنياى مكروهه ( 2 ) « 1 » انسان‌ها به طبع الحال بد هستند . اصل اولى در انسان زيان است ، اصلى اولى در انسان انحراف است و اصالت در انسان بدى و اصالت در انسان زيانكارى و انحراف در انديشه و اخلاق و اعمال است . اصل در انسان اين است . خوب شدن استثنايى است . اين يك نكته‌اى است كه ما بايد در حال خودمان از آيات استفاده كنيم : « وَ الْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ » ؛ سوگند به عصرِ [ غلبه حقّ بر باطل ] كه واقعاً انسان دستخوشِ زيان است . قسم به زمان عصر دنيا ، كه زمان ظهور حجت و پياده شدن قرآن در روى كره زمين است . « وَ الْعَصْرِ » ، قسم به يك چنين زمانى ، « إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ » . ذات انسان ، طبيعت انسان ، اصالت انسان در زيان است ؛ يعنى اگر انسان را به حال عادى بگذارى ، انديشه او به سوى انحراف و زيان مىرود . انسان را اگر به حال خودش بگذارى ، اخلاق انسان رو به انحراف مىرود . اگر انسان را به طبع الحال قرار بدهى ، اعمال انسان رو به انحراف و رو به كژى مىرود . پس انسان ذاتاً رو به انحراف است ، ذاتاً زيانكار است ؛ زيرا كه شما مىدانيد اگر به يك كلى استثنا بزنند ، اصالت مال آن كلى است ، نه آن استثنا . استثنا افراد استثنايى را مىگويند . « إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِى خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا » .

--> ( 1 ) راه زينب ، ش 15 40 ارديبهشت 1360 .