توضيح از آغاز سوره تا اين جا ، خداوند در نوزده آية ، از سه گروه از مكلّفين ياد كرده [ است ] : متّقين ، كفّار ومنافقان . [ و ] در ضمن سه آية ، متّقين را به ايمان به مبدأ ورسالت ومعاد وبه نماز وانفاق ستوده [ است ] . ودر ضمن دو آية ، كفّار را به عدم ايمان وقساوت دل وختم بر قلب وگوش وچشم ، نكوهش نموده [ است ] . ومنافقان را در ضمن سيزده آية ، به عدم ايمان ، فريب‌كارى ، بيمارى دل ، افساد در زمين ، استهزا وتسفيه مؤمنان ، تبديل هدايت به ضلالت ، تشبيه آن‌ها به روشن كنندگان آتش وگرفتاران باران ، ياد كرده [ است ] . واينك در اين آية ، به همهء مردم جهان [ و ] حاضرانِ مجلسْ خطاب ؛ وغايبانِ تا آخرين نقطهء كره زمين وموجودين زمان تا آخرين زمينهء خطاب - انقراض نسل بشر - خطاب نموده [ است ] . وهدف اصلى از خلقت وامر به عبادت ، حصول تقواى حقيقي است ؛ وآن ، جز با پذيرش دين واجتناب از مخالفت در محتواى آن ، تحقّق نمىيابد . بحث حديثي امام صادق عليه السلام فرمود : « بهترين عبادت ، تفكّر دائم در أوصاف خداوند وقدرت أو است » . « 1 » وامام رضا عليه السلام فرمود : « عبادت ، تنها نماز وروزه نيست ؛ بلكه عبادت ، فهم [ و ] فكر كردن در كارهاى خداوند وشأن وجلال أو است » . « 2 » وامام باقر عليه السلام فرمود : « سخت‌ترين عبادت ، ورع است » . « 3 » وورع ، يك درجه بالاتر از تقوا است ؛ يعنى علاوة بر انجام واجبات وترك حرام‌ها ، مواظبت كردن بر ترك شبهات وفعل مستحبّات .

--> ( 1 ) . الكافي ، ج 2 ، ص 55 ، ح 3 ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 196 ، ح 20260 . ( 2 ) . تحف العقول ، ص 442 وص 488 ؛ فقه الرضا عليه السلام ، ص 380 ؛ بحار الأنوار ، 71 ، ص 325 ، ح 17 . ( 3 ) . الكافي ، ج 2 ، ص 77 ، ح 5 ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 244 ، ح 20396 .