الشيخ علي المشكيني
89
تفسير روان (فارسى)
اهم است . تنبيه : شيخ طبرسى رحمه الله در مجمع البيان فرمايد : تخصيص نزديكان به لزوم انذار به جهت تنبيه است بر آن كه هر گاه نسبت به خويشان مداهنه در انذار نباشد ، پس در بيگانگان به طريق اولى نخواهد بود ؛ پس طمع بيگانگان بر مسامحهء در دين و احكام الهى قطع گردد . « 1 » خاصّه و عامّه روايت نمودهاند كه چون اين آيه نازل شد ، حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله همهء فرزندان عبد المطلب را در خانهء ابو طالب جمع نمود و فرمود : اى پسران عبد المطلب ، بدانيد كه خداى تعالى مرا به پيغمبرى بر تمام مردم و بر شما بخصوص مبعوث ساخته ، و اين آيه را نازل فرموده : وَ أَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ و من شما را به دو كلمه دعوت مىكنم كه بر زبان سبك و آسان است ، و در ترازوى اعمال سنگين و گران است ، بدين دو كلمه عرب و عجم را مالك شويد و همه ، شما را منقاد شوند و به آن به بهشت درآييد و از جهنّم نجات يابيد ؛ و آن اين است كه شهادت دهيد خدايى قابل پرستش و ستايش نيست الّا ذات يگانهء اللَّه ، و من رسول او هستم ، هر كه مرا اجابت كند و در اين كار معاونت نمايد ، برادر من و وزير من و وصىّ من و خليفهء من بعد از من باشد . هيچ يك جواب ندادند مگر على بن ابى طالب عليه السلام ، و در مرتبهء دوم و سوم نيز حضرت تكرار فرمود ، باز كسى جواب نداد مگر او . حضرت فرمود : بنشين يا على كه تو برادر و وصى و وزير و وارث و خليفهء منى . ( آيهء 215 ) ( وَ اخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ) تفسير : بعد از آن به حسن معاشرت و تواضع با مؤمنان امر فرمايد : و فرو گذار بال خود را . مراد اين است كه « لَيِّنْ جانِبَك » ؛ يعنى براى مؤمنانى كه از تو پيروى كردهاند تواضع كن و ايشان را به نرمى و سهولت و خوشخلقى دعوت فرما .
--> ( 1 ) . تفسير مجمع البيان ، ج 4 ، ص 206 و نيز در تفسير منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 484 .