مرغوبهء مطلوبه از آن حاصل گردد . آيهء شريفه تنبيه است به عدم تدبّر آنها و سرعت تزلزل مردم به جهت عدم تفكّر و سوء رأى آنها ؛ زيرا نظر دقيق و صائب مقتضى آن است كه بر خدا توكل كنند و در حين حبس باران به درگاه او به استغفار ملتجى شوند . و از رحمت الهى مأيوس نباشند و به شكرگزارى و استدامهء طاعت مبادرت كنند ، و در وسعت و فراخى نعمت نيز سركشى ننمايند و در نزول بلا و آفت صابر باشند ؛ لكن آنها به عكس رفتار مىكردند ، هنگام بودن رحمت ، طغيان و سركشى مىنمودند ، و در وقت بلا بىصبرى و كفران نعمت مىكردند و اصلًا از اين طريقهء سيّئه بر نمىگشتند ؛ بلكه به قضاى الهى راضى نبودند و تأمّل و تعقّل نمىكردند كه تمام كارهاى خالق عالم حكيم بر وفق حكمت و مصلحت مىباشد . [ دل‌مردگى ، كرى و كورى حق ناپذيران ] ( آيهء 52 ) فَإِنَّكَ لَاتُسْمِعُ الْمَوْتَى وَ لَاتُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوْاْ مُدْبِرِينَ لغت : صمّ جمع « أصمّ » به معنى كر است . مدبرين اسم فاعل از باب افعال ، و معنى ادبار پشت كردن است . تفسير : و چون به گوش دل مواعظ حضرت رسول صلى الله عليه و آله را گوش نمىكردند ؛ لذا از حقيقت حال آنها خبر مىدهد كه اى پيغمبر ، از وعظ و نصيحت آنها دست بدار . زيرا تو مردگان كفر و عناد را نتوانى شنواند ؛ يعنى اين كافران به جهت اين كه به سوء اختيار ، راه فهم و پذيرفتن حق را به روى خود بسته‌اند در حكم مردگان‌اند . وَ لَاتُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَآءَ : و نمىتوانى دعوت خود را به كرها در حالى كه پشت كننده‌اند و از قبول حق گريزان‌اند بشنوانى .