بايد همهء امّت بر دين اسلام ثابت و راسخ شوند و به هيچ وجه از آن روى برنگردانند و تمام توجّه و نظر خود را به آن مصروف دارند . برخى از بزرگان در معنى آيه فرموده‌اند : بر پاى دار وجه خود را براى دين اسلام كه معرفت خداوند است ، آن چنان معرفتى كه خلق نموده است خداوند مردم را بر آن . و مراد از « فطرت اللَّه » همان فطرت اصليه‌اى است كه خداوند عالم ، همهء انسان‌ها را بر آن خلق نمود كه جبلّى همهء آنها معرفت خدا و قبول نمودن دين اسلام است ، و اگر آنها را به حالت خودشان واگذارند و تبليغ فريبكارانه نكنند هيچ گاه آنان از اين طريقهء حَقّه مفارقت ننمايند . و اين كه كافر مىشوند به جهت تقليد از پدران و مادران و پيروى از اهل ضلالت ، و غفلت از فطرت اوليه و خالص خود است . زراره از حضرت باقر عليه السلام در معنى آيه روايت نموده كه : فَطَرَهُمُ اللَّهُ عَلَى الْمَعْرِفَةِ « 1 » . و حضرت رضا عليه السلام روايت نموده از پدران گرام خود در آيهء شريفه كه فرمود : هُوَ لَاإلهَ إلّا اللَّهُ ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ، وَعَلِيٌّ أميرُ الْمُؤْمِنينَ . « 2 » و بالجمله انسان به فطرت خود خداشناس و خداپرست است و از اين رو حق تعالى فرموده است كه اگر از كافران سؤال بنمايى كه چه كسى آفريده است آسمان‌ها و زمين‌ها را ؟ گويند : خدا آفريده است ؛ و در مقام انكار و تعجب فرموده است : افِى اللَّهِ شَكٌ فاطِرِ السَّمواتِ وَالْارْضِ ؟ ! ! « 3 » لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ : زمخشرى در كشاف گفته كه فطرت به معنى خلقت است ، به دليل لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ : يعنى حق تعالى بندگان را خلق فرموده در حالتى كه قبول‌كنندهء توحيد و دين اسلام هستند ، و اگر مردمان به حال خود واگذاشته مىشدند و فريب شياطين انسى و جنّى را نمىخوردند ، غير دين اسلام را اختيار نمىكردند . ذَ لِكَ الدّينُ الْقَيّمُ : آن دينى كه بندگان مأمورند به اقامه و استقامت بر آن دينى است مستوى و مستقيم كه هيچ كجى و اعوجاجى در آن نيست . وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَايَعْلَمُونَ : و

--> ( 1 ) . تفسير نور الثقلين ، ج 4 ، ص 182 ، ح 56 . ( 2 ) . تفسير قمى ، ذيل آيهء شريفه . ( 3 ) . سورهء ابراهيم : آيهء 10 .