الشيخ علي المشكيني
276
تفسير روان (فارسى)
[ انگيزهء گردشگرى ] تفسير : آيا در زمين سير نمىكنند ( استفهام تقريرى است يعنى سير مىكنند ) پس ببينيد عاقبت كسانى كه پيش از آنها بودند چگونه و به چه كيفيت بود آنها از اينان نيرومندتر بودند و زمين را براى زراعت حبوب و كاشتن اشجار و استخراج معادن و حفر نهرها و غير آن از منافع شخم زدند و زير و رو كردند و بيشتر از اينها زمين را آباد كردند اما عاقبت هلاك شدند . وَ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيّنتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ : پيغمبران ايشان براى آنها دلايل روشن بر وجود خدا و اثبات معاد آوردند ؛ اما ايشان ايمان نياوردند و مخالفت و سركشى نمودند . و چون طغيان آنها از حد گذشت و متنبّه نشدند ، پس از اتمام حجّت ، خداوند قهّار دمار از روزگار آنان درآورد و عذاب را بر ايشان نازل فرمود . پس خدا به ايشان ظلم نكرد كه بدون ارسال رسل و انزال كتب و اتمام حجّت آنها را هلاك كرده باشد ، و لكن خودشان بر خود ستم مىكردند كه با دليلهاى روشن انبيا ايمان نياوردند و در اثر كفر و عناد گرفتار عذاب شدند . تنبيه : اعتماد انسانى در دنيا بر سه چيز مىباشد : اوّل قواى جسمانى خود يا اعوان خود ، دوم مال و ثروت كه به آن تهيهء وسايل نمايد ، سوم بنا و عمارت و آبادانى . خداوند تعالى با اين آيهء شريفه مخالفان و متمردان از اطاعت و فرمانبردارى خود را آگاه فرمايد به اين كه آنها كه پيش از شما بودند در هر سه ، از شما پيش بودند و بيشتر داشتند ، با اين حال هنگام نزول عذاب براى آنها هيچ فايده نبخشيد ؛ بلكه عاقبت به كيفر اعمال قبيحهء خود دچار شدند . پس به ماديات مغرور نشويد و از وضع آنها عبرت بگيريد و خدا را بندگى كنيد تا سعادتمند باشيد . ( آيهء 10 ) ثُمَّ كَانَ عقِبَةَ الَّذِينَ أَسُواْ السُّوأَى أَن كَذَّبُواْ بَايتِ اللَّهِ وَ كَانُواْ بِهَا يَسْتَهْزِءُونَ