اذيّت كفّار و تحمّل سختىها ، صبر كردند دو بار مزد داده مىشود . وَ يَدْرَءُونَ . . . : و آنان به كلام نيكو ، كلام قبيح را كه از كفّار مىشنوند دفع مىكنند ، يا به حلم خود جهل جاهل را دفع مىكنند . تبصره : فرق است ميان « دفع » و « رفع » ، دفع بر طرف كردن امر غير ثابت ، و رفع بر طرف نمودن امر ثابت است . و مراد از « درء » در آيهء شريفه دفع است و « يَدْرَءُونَ » به معنى « يَدْفَعُونَ » استعمال شده است و روايت قمى از حضرت صادق عليه السلام در تفسير آيهء شريفه مؤيّد اين معنى است كه فرمود : وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةِ أَىْ : يَدْفَعُونَ سَيّئَةَ مَنْ أَسَاءَ إلَيْهِمْ بِحَسَنَاتِهِمْ : سيئات كسى را كه به ايشان بدى مىكند به حسنات خودشان دفع مىكنند . « 1 » و نيز در بعضى از تفاسير نقل شده كه بعد از ايمان گروه ياد شده از نصارا ، يهود بر ايشان طعن مىزدند و آنها به نرمى جواب مىدادند ؛ حق تعالى در وصف ايشان فرمود كه سخن كفّار و گفتار سفيهان را به نيكويى دفع مىكنند . صفت ديگر آنها آن كه : وَ مِمَّا رَزَقْنهُمْ يُنفِقُونَ : و از آنچه به ايشان روزى كرده‌ايم در راه خدا انفاق مىكنند . ( آيهء 55 ) وَ إِذَا سَمِعُواْ اللَّغْوَ أَعْرَضُواْ عَنْهُ وَ قَالُواْ لَنَآ أَعْملُنَا وَ لَكُمْ أَعْملُكُمْ سَلمٌ عَلَيْكُمْ لَانَبْتَغِى الْجهِلِينَ تفسير : وصف ديگر آنان آن كه : و هرگاه سخن بيهوده و باطل - مانند فحش ، غيبت ، مسخره و هتاكى - را بشنوند ، ( على بن ابراهيم روايت نموده كه مراد از لغو كذب است ) « 2 » از آن روى بگردانند و با زبان

--> ( 1 ) . تفسير قمى ، ذيل آيهء شريفه . ( 2 ) . تفسير قمى ، ذيل آيه شريفه .