الشيخ علي المشكيني
90
تفسير روان (فارسى)
كُلُوا مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ يعنى : از پاكيزههاى آنچه به شما روزى كردهايم بخوريد . اگر مراد از خوردن در اينجا خصوص خوردن غذا باشد ، پس مراد از طيّبات غذاهاى پاكيزه در برابر غذاهاى خبيث است ، و اگر مراد از اكل مطلق تصرف باشد يعنى انتفاع و برخوردارى از هر چيزى به تناسب وجود او ، پس مراد از طيّبات همهء اشياء پاكيزه و طبعپسندى است كه خداوند به بشر روزى كرده از خوراكى و پوشاكى و مسكن و همسر و غيره . و امر به خوردن در اينجا امر اباحى است يعنى رخصت در اكل يا تصرف . و بايد دانست كه مقابل طيّبات در اين آيه خبائث است ، يعنى مطلق خبائث يا خصوص خبائث خوراكى كه عبارت است از اغذيهء محرمه و آنچه طبع بشر از آن تنفر دارد نظير فضلهء حيوانات . و در فقه اسلامى محرمات خوراكى را به استقراء ناقص در تحت چند عنوان كلى زير درآوردهاند : كلُّ نجسٍ حرام ، كلُّ مسكرٍ حرام ، كلُّ مغصوبٍ حرام ، كلُّ خبيثٍ حرام ، و كلّ ما ورد فيه نهىٌ خاصٌّ حرام . وَلَا تَطْغَوْا فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِى وَمَن يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِى فَقَدْ هَوَى يعنى : و هرگز دربارهء آنچه روزى شما كردهايم طغيان و سركشى نكنيد ، از حلال تعدى به حرام و از ميانهروى و اقتصاد تعدى به اسراف ننماييد كه خشم من بر شما حلول كند و شما را فرا گيرد ، و هركس خشم و غضب من او را فرا گيرد بىترديد سقوط مىكند ، يعنى از مرحلهء انسانيت به بهيميت و سَبُعيت ، و از مرتبهء ايمان به كفر و فسق ، و از مقام سعادت به ورطهء شقاوت مىافتد ، و يا آن كه در روز واپسين از لبهء جهنم و يا در هنگام مرور از صراط به جهنم سقوط مىكند . وَإِنِّى لَغَفَّارٌ لِمَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً ثُمَّ اهْتَدَى يعنى : و حقّاً كه من بسيار آمرزندهام نسبت به كسى كه بازگردد - از شرك و كفر و فسق و فجور - و ايمان آورد و عمل شايسته كند سپس هدايت يابد ، يعنى در ايمان و عمل صالحى كه بدان هدايت يافته استوار و ثابتقدم باشد .