الشيخ علي المشكيني
263
تفسير روان (فارسى)
تفسير : [ دو دعاى قرآنى ] قُل رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّى مَا يُوعَدُونَ * رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِى فِى الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ * وَإِنَّا عَلَى أَن نُرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَادِرُونَ دستور دعا و استعاذه براى پيامبر است كه عذاب كفّار ، شامل حال او و يارانش نشود . يعنى : اى پيامبر ، بگو : پروردگارا ، اگر مسلّماً به من نشان خواهى داد آنچه را مشركان از عذاب وعده داده مىشوند ، پس اى پروردگار ، مرا در ميان اين گروه ستمكاران قرار مده . و اى پيامبر ، بىترديد ما بر اين كه عذاب موعود آنها را به تو نشان دهيم تواناييم يعنى بدون اين كه آن عذاب به تو برسد . اين آيه اشاره به وعدهء جنگ بدر است كه به شكست فاحش و كشته شدن و اسارت سران شرك منجر شد و پيامبر و مسلمين پيروز گشتند . [ لزوم خوبى در برابر بدى ] ادْفَعْ بِالَّتِى هِىَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ يعنى : اى پيامبر ، به طرز نيكوترى بدى آنها را دفع كن . يعنى فعلًا كه در مكه قدرت جنگ ندارى بدگويىها و استهزا و توطئههاى آنان را با مقابله به احسان و هرگونه نيكويى دفع كن نه فقط به صبر و عفو كه راه حسن است . ما به آنچه آنها توصيف مىكنند داناتريم يعنى به آنچه تو را به عنوان شاعر و كاذب و كاهن و مجنون مىخوانند و كتابت را افسانه و خرافات مىنامند . و اين كلام براى تسليت قلب شريف پيامبر است . وَقُل رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ * وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ يعنى : و بگو : پروردگارا ، از هَمَزات شيطانها به تو پناه مىبرم و به تو پناه مىبرم اى پروردگار من ، از اين كه نزد من حاضر شوند . اصل همز ، فشار دادن و به شدت دفع كردن است و اطلاق مىشود بر وسوسههاى شيطان براى اين كه او تمام وسايل فشار و شدت در گفتار و فريب و اغوا و وادار كردن انسان به گناهان بزرگ را اعمال مىكند . و استعاذه از حضور آنها اشاره به اين است كه كفر مشركان و ارتكاب گناهان بزرگ در نتيجهء حضور شياطين در نزد آنها و احاطه به دور آنهاست .