[ احوال مرگ و قيامت ] حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ « 99 » لَعَلِّى أَعْمَلُ صَالِحاً فِيَما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ « 100 » فَإِذَا نُفِخَ فِى الصُّورِ فَلَا أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَساءَلُونَ « 101 » فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ « 102 » وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فِى جَهَنَّمَ خَالِدُونَ « 103 » لغت و اعراب : حتّى متعلّق است به يصفون . فيما تركت مراد از موصول ، دنيا و اموال و يا ايمان است . من ورائهم : پشت سر زمان آنها . برزخ : حايل ميان دو شىء . موازين جمع موزون . تفسير : حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّى أَعْمَلُ صَالِحاً فِيما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا اين آيات تا اواخر سوره در بيان عقاب و عذاب‌هاى اخروى است كه مشركان و كفّار را از زمان مرگ و ورود روح به برزخ تا قيامت و عذاب ابدى ، در پيش است . معناى آيه : اى پيامبر ، آنها پيوسته در شرك خود باقى مىمانند و آن را توصيف مىكنند تا آن‌گاه كه مرگ يكى از آنها فرا رسد مىگويد : اى پروردگار من ، مرا به دنيا بازگردانيد ، شايد در آنچه به جا گذاشته‌ام عمل صالح كنم ، يعنى در دنيايى كه بودم عمل نيك انجام دهم . و يا در اموالى كه به جا گذاشتم تصرف نيكو نمايم و همه را در راه تو انفاق كنم . و يا ايمان آورم و در حال ايمان عمل صالح نمايم . هرگز چنين نيست ، اين كلمه ( ربّ ارجعون لعلّى أعمل صالحاً )