لغت : مَثَل : شبيه و نظير ، صفت ، مطلب كلى جالب و قابل انطباق با موارد . ضَربَ الخيمةَ : احداث و بر پا كرد آن را . [ مَثلى براى مشركان ] تفسير : يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَن يَخْلُقُوا ذُبَاباً وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِن يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئاً لَّا يَسْتَنقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ يعنى : اى مردم ، مثلى زده شده پس به آن گوش فرا دهيد - اى مردم ، مشركان براى من از بت و ستاره و غيره شبيه ساخته‌اند كه اين‌ها در استحقاق پرستش شبيه و شريك من‌اند ، پس گوش دهيد كه حال آنها را بيان كنيم - اى مشركان ، بىترديد آنان كه شما آنها را به جز خدا و به جاى او مىخوانيد هرگز مگسى نمىآفرينند ، يعنى توان آفريدن مگسى را هم ندارند هر چند همه بر خلق آن اجتماع كنند ، و اگر مگسى از آنها چيزى را بربايد قدرت پس گرفتن آن را ندارند ؛ طالب و مطلوب هر دو ضعيف و ناتوان‌اند . يعنى بت‌ها كه طالب‌اند چيز ربوده شده را از مگس بگيرند ضعيف‌اند و مگس هم كه مطلوب است ضعيف است . و ممكن است اين جمله بيان حال مردم و بت‌ها باشد ، يعنى شما مردم كه طالب تقرب و حاجت از بتان هستيد ناتوانيد ، و آنها هم كه مطلوب شمايند ناتوان‌اند . مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ يعنى : خدا را در حد مقام و منزلتش اندازه نگرفته‌اند - حتى آن گونه كه بشر مىتواند قدر و مقام خدا را بشناسد اينان نشناخته‌اند و از اين روست كه به جاى پرستش بالاترين شخصيت عالم هستى و ذات واجب‌الوجود جمادى را كه پست‌ترين موجود است پرستش كردند - بىترديد خداوند نيرومند و مقتدر شكست‌ناپذير است . اللَّهُ يَصْطَفِى مِنَ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ « 75 » يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ « 76 »