الشيخ علي المشكيني
19
تفسير روان (فارسى)
نموده و دربارهء هر دو سلام و درود در سه حالت تولد و مرگ و برانگيختن در قيامت ذكر شده است . معناى آيه : اى پيامبر ، در اين كتاب ، سرگذشت مريم را به يادآور ( يعنى در اين قرآن يا در اين سوره ، زيرا عنوان كتاب و قرآن بر اجزاى كل آن مثل سوره و آيه گفته مىشود ) آن هنگامى كه از اهل و خويشان خود در مكانى از شرق ، كناره گرفت و در برابر خويشان و مردم حجابى اتخاذ كرد . گفته شده : مريم عليها السلام محلّى را در داخل بيتالمقدس در جانب شرقى آن و يا خارج از مسجد و خارج از خانهء مسكونى خود در طرف شرق آن براى فراغت در عبادت يا در ايّام عادت زنانگى معيّن نمود « 1 » و مشغول عبادت شد ، و از اين جهت است كه مسيحيان عبادت خود را رو به مشرق انجام مىدهند . فَأَرْسَلْنَا إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَراً سَوِيّاً يعنى : پس روح خود را به سوى او فرستاديم ( مراد از روح ، جبرئيل روحالامين است و اضافهء او به خدا اضافهء تشريفيه است يعنى مخلوق او و از آنِ او و تحت ارادهء اوست ) و او در برابر مريم براى ملاقات آشكار و گفتگو و امكان انس و الفت به صورت بشرى سوىّ درآمد ، يعنى بشرى تامّالخلقه و تمام عيار داراى همهء اعضا و اندامهاى بشرى و نيروى تكلّم و انس با انسان كه مريم از ديدنش نهراسد . قَالَتْ إِنِّى أَعُوذُ بِالرَّحْمنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيّاً يعنى : مريم پس از مشاهدهء او در محيط خلوتگاه خود گفت : پناه مىبرم به خداوند رحمان از شر تو اگر اهل پروا و ترس از خدا باشى . ذكر كلمهء « رحمان » در اينجا براى توسل باطنى به رحمت واسعهء حق است كه وقت نياز و اضطرار بندگان شامل مىگردد . و مشروط نمودن استعاذه به پرواى او براى تحريك خوف و هراس اوست كه مرسوم است ، مثلًا مىگويند : اگر ايمان دارى به من آزار مرسان . قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَاماً زَكِيّاً يعنى : فرشتهء روح به او گفت : جز اين نيست كه من فرستادهء پروردگار تو هستم ، آمدم
--> ( 1 ) . در برخى روايات آمده كه مريم عليها السلام بتول بود ، يعنى عادت زنانگى نداشت .