الشيخ علي المشكيني
167
تفسير روان (فارسى)
پيروان آنها ذكر شد طايفه و امت شما هستند و همهء شما از گذشته و آينده يك امتيد ، و من پروردگار شما هستم كه شما را نظير تربيت و تكميل ساير اجزاى عالم هستى تربيت مىكنم ، پس تنها مرا بپرستيد . خطاب در اين آيه متوجه همهء مجامع بشرى است . و محتمل است كه مراد از امت ، طريقه و آيين باشد . يعنى اين آيين كه پيامبر رحمت به نام شريعت اسلام آورده آيين شماست و دين و آيين واحد است ، يعنى همان آيين توحيد و اصول و فروع شرايع است كه پيامبران گذشته آورده بودند و ابلاغ مىكردند . وَتَقَطَّعُوا أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ كُلٌّ إِلَيْنَا رَاجِعُونَ و مردم در تمام اعصار ، هر يك قسمتى از آن را فرا گرفته با بدعتها و مخترعات خود مخلوط نمودند و مسلك و مذهب كردند تا فرقههاى متعدد و اديان و مذاهب پديد آمد - مانند بتپرستان و يهود و نصارا و مجوس و صابئين و انشعابات فرعى نشأت يافته از انشعاب اصلى - و سرانجام در روز رستاخيز همهء فرقههاى دنيا به سوى ما بازمىگردند . فَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهِ وَإِنَّا لَهُ كَاتِبُونَ يعنى : پس از بازگشت به سوى ما كسى كه عملهاى شايسته انجام داده در حالى كه مؤمن بوده پس هرگز سعى و كوشش او را كفران و ناسپاسى نخواهد بود و بىترديد ما سعى او را در صحيفهء اعمالش مىنويسيم . بايد دانست كه اين آيه مانند آيات ديگرى از اين كتاب كريم دلالت دارد بر مشروط بودن پاداش عمل نيك در آخرت به ايمان يعنى توحيد و لوازم آن از اعتقاد به رسالت و معاد و غيره . وَحَرَامٌ عَلَى قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاها أَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُونَ « 95 » حَتَّى إِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَهُم مِن كُلِّ حَدَبٍ يَنسِلُونَ « 96 » وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَإِذا هِيَ شَاخِصَةٌ أَبْصَارُ الَّذِينَ كَفَرُوا يَاوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذَا بَلْ كُنَّا ظَالِمِينَ « 97 »