الشيخ علي المشكيني
12
تفسير روان (فارسى)
رو از خداوند درخواست وارث و فرزند ذكور نمود . معناى آيه : و نيز گفت : پروردگارا ، حقيقت اين است كه از وارثان و متصديان امورم پس از مرگ ، در بيم و هراس افتادهام و همسرم هم نازاست . يعنى احتمال باردار شدن همسرم را ندارم ، زيرا علاوه بر پيرى و گذشتن از حد يأس ، از اول هم نازا بود . پس اى خداوند ، به من از جانب خود فرزندى و وارثى ببخش كه از من ارث برد و از اولاد يعقوب نيز ارث برد . مراد از ارث در اينجا اعمّ از ارث مالى و غير مالى است ، نظير منصب توليت بيتالمقدس و تصدى امر تبليغ شريعت و كتاب تورات و غيره . و مراد از آليعقوب ، اعمام و بنى اعمام اوست . و ممكن است مراد از آل يعقوب همسر او باشد ، زيرا همسر زكريا خواهر مادر مريم و دختر عمران بود و او از اولاد سليمان بن داوود بود كه نسبش به يعقوب مىرسد . و مفسران اهل سنّت برآنند كه مراد از ارث در اينجا يقيناً ارث مالى نيست ؛ بلكه ارث نبوت است ، به قرينهء خبرى كه از پيامبر اسلام نقل مىكنند كه و به ادلهء متعدد مجعول است . نحن مَعاشرَ الانبياء لا نورّث ، بل كلّ ما تركناه صدقة . و اين خبر مورد قبول علماى تشيّع نيست . وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيّاً يعنى : و اى پروردگار من ، آن فرزند را رضىّ قرار ده . يعنى مرضى باشد و از جهات اعتقادى و اخلاقى و عملى مورد رضايت تو باشد . يا آنكه راضى باشد ، يعنى به آنچه از تكاليف آسمانى به او متوجه كنى و به آنچه از مقدّرات عالم تكوين به او متوجه شود راضى و خشنود و صبور باشد . يَا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ اسْمُهُ يَحْيَى لَمْ نَجْعَل لَّهُ مِن قَبْلُ سَمِيّاً « 7 » قَالَ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِى غُلَامٌ وَكَانَتِ امْرَأَتِى عَاقِراً وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيّاً « 8 » قَالَ كَذلِكَ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَقَدْ خَلَقْتُكَ مِن قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْئاً « 9 »