الشيخ علي المشكيني
113
تفسير روان (فارسى)
عبور از صراط به سوى محيط ابديت عاجز و از وصول به بهشت محروم مىشود ) . آنگاه مىگويد : پروردگارا ، چرا مرا نابينا به محشر آوردى و حال آنكه در دنيا بينا بودم ؟ و اين آيه نظير وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى وُجُوهِهِمْ عُمْياً وَبُكْماً وَصُمّاً [ اسراء ، 97 ] است . قَالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا وَكَذلِكَ الْيَوْمَ تُنسَى يعنى : در پاسخ او خدا مىگويد : همينطور است ، تو را كور آفريديم و علتش اين است كه چون در دنيا آيات كتابهاى آسمانى و نشانههاى آفاقى و انفسى ما به تو رسيد آنها را در سايهء ردّ و انكار و بىاعتنايى فراموش كردى تا چشم قلبت كور شد و به مانند همان نسيان ، امروز كه تو را به كيفر كورى دل كورچشم آفريديم ، مورد نسيان و فراموشى خدا و فرشتگان و شفيعانت قرار خواهى گرفت . پس اين آيه در مقام جواب از اعتراض كوران محشر است و غرض اصلى در جواب ، تشبيه كورى چشم آنها در آخرت به كورى باطنشان در دنياست ، لكن در مقام تشبيه ، مَنسى شدن آنها در آخرت تشبيه به نسيان آيات از جانب آنها شده است . وَكَذلِكَ نَجْزِى مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِن بِآيَاتِ رَبِّهِ وَلَعَذَابُّ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبْقَى « 127 » أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِى مَسَاكِنِهِمْ إِنَّ فِى ذلِكَ لَآيَاتٍ لَأُوْلِى النُّهَى « 128 » وَلَوْ لَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَاماً وَأَجَلٌ مُسَمّىً « 129 » لغت و اعراب : أفلم يهد لهم بهتقدير « أفلم يهدهم مبيّناً لهم » است . كم أهلكنا فاعل يهد بهتقدير « اهلاكُ كثيرٍ » . قرون جمع قرن : مجتمعات همعصر انسانها . نُهى جمع نُهيه : خِرد . لزاماً يعنى ملازماً . اسم « كان » راجع است به عقاب و اهلاك . أجلٌ عطف است به كلمةٌ بهتقدير « ولولا أجلٌ » .